Riyazus Salihin, 1854. hadis
Ey Abbâs! Bey‘atürrıdvân’da bulunanlara seslen!
Diyanet baskısında 1857. hadis
Arapça metin
وَعَنْ أبي الفَضْل العبَّاسِ بنِ عَبْدِ المُطَّلِب رضي اللَّه عَنْهُ قَالَ : شَهِدْتُ مَعَ رسُولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يَوْمَ حُنَين فَلَزمْتُ أنَا وَأبُو سُفْيَانَ بنُ الحارِثِ بنِ عَبْدِ المُطَّلِبِ رَسُولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم لَمْ نفَارِقْهُ ، ورَسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم علَى بغْلَةٍ لَهُ بَيْضَاءَ .
فَلَمَّا الْتَقَى المُسْلِمُونَ وَالمُشْركُونَ وَلَّى المُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ ، فَطَفِقَ رسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم ، يَرْكُضُ بَغْلَتَهُ قِبل الْكُفَّارِ ، وأنَا آخِذٌ بِلِجَامِ بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم أَكُفُّهَا إرادَةَ أنْ لا تُسْرِعَ ، وأبو سُفْيانَ آخِذٌ بِركَابِ رَسُولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم .
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم : « أيْ عبَّاسُ نادِ أصْحَابَ السَّمُرةِ » قَالَ العبَّاسُ ، وَكَانَ رَجُلاً صَيِّتاً : فَقُلْتُ بِأعْلَى صَوْتِي : أيْن أصْحابُ السَّمُرَةِ ، فَو اللَّه لَكَأنَّ عَطْفَتَهُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةَ الْبقَرِ عَلَى أوْلادِهَا ، فَقَالُوا : يالَبَّيْكَ يَالَبَّيْكَ ، فَاقْتَتَلُوا هُمْ والْكُفَارُ ، والدَّعْوةُ في الأنْصَارِ يقُولُونَ : يَا مَعْشَرَ الأنْصارِ ، يا مَعْشَر الأنْصَار ، ثُمَّ قَصُرَتِ الدَّعْوةُ عَلَى بنِي الْحَارِثِ بن الْخزْرَج .
فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم وَهُوَ علَى بَغْلَتِهِ كَالمُتَطَاوِل علَيْهَا إلَى قِتَالِهمْ فَقَال : « هَذَا حِينَ حَمِيَ الْوَطِيسُ » ثُمَّ أخَذَ رَسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم حصياتٍ ، فَرَمَى بِهِنَّ وَجُوه الْكُفَّارِ ، ثُمَّ قَال :«انْهَزَمُوا وَرَبِّ مُحَمَّدٍ » فَذَهَبْتُ أنْظُرُ فَإذَا الْقِتَالُ عَلَى هَيْئَتِهِ فِيما أرَى ، فَواللَّه ما هُو إلاَّ أنْ رمَاهُمْ بِحَصَيَاتِهِ ، فَمَازِلْتُ أرَى حدَّهُمْ كَليلاً ، وأمْرَهُمْ مُدْبِراً . رواه مسلم .
« الوَطِيسُ » التَّنُّورُ . ومَعْنَاهُ : اشْتَدَّتِ الْحرْبُ . وَقَوْلُهُ : « حدَّهُمْ » هُوَ بِالحاءَِ المُهْمَلَةِ أي : بأسَهُمْ .
Türkçe meal (Kandemir, Çakan, Küçük çevirisi (Erkam Yayınları, 2016), c. VII, s. 524)
Ebü’l-Fazl Abbâs İbni Abdülmuttalib radıyallahu anh şöyle dedi:
Huneyn Gazvesi’nde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber bulundum. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem (Düldül adındaki) beyaz katırın üzerinde otururken, Abdülmuttalib’in torunu Ebû Süfyân İbni Hâris ile ben Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in yanından hiç ayrılmadık. Müslümanlarla müşrikler birbirine girince müslümanlar gerilemeye başladı. Bu sırada Resûlullah Düldül’ü durmadan kâfirlerin üzerine sürüyordu. Ben Düldül’ün geminden tutmuş savaş alanına girmesine engel olmaya çalışıyordum. Ebû Süfyân ise Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in katırının özengisine yapışmıştı. Bu sırada Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:
- “Ey Abbâs! Bey‘atürrıdvân’da bulunanlara seslen!” buyurdu.
Gür sesli bir zât olan Abbas sözüne şöyle devam etti:
Var gücümle “Bey‘atürrıdvân’da bulunan sahâbîler! Neredesiniz?” diye bağırdım. Vallahi onların sesimi duydukları zaman Hz. Peygamber’e doğru dönüp gelişleri, bir ineğin yavrusuna doğru şefkatle gelişi gibiydi. “Lebbeyk! Lebbeyk! (Emret! Emret!)” diyerek kâfirlerle vuruştular. Ensarı savaşa çağırırken “Ey ensar topluluğu! Ey ensar topluluğu!” diye sesleniyorlardı. Daha sonra da sadece Hâris İbni Hazrecoğullarından yardım istendi. Bu sırada Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Düldül’ün üzerinde ileri doğru uzanmış vaziyette onların çarpışmalarına bakarken “İşte tandırın kızıştığı zaman!” buyurdu. Sonra Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yerden birkaç çakıl taşı alıp kâfirlerin yüzüne doğru fırlattı. Ardından da: “Muhammed’in Rabbine yemin ederim ki, bozguna uğradılar” dedi.
Ben savaşanlara bakmaya gittim. Gördüğüm kadarıyla savaş başladığı gibi devam ediyordu. Vallahi Hz. Peygamber’in, kâfirlere taşları fırlatmasından sonra, güçlerinin gittikçe zayıfladığını ve işlerinin tersine döndüğünü gördüm.
Müslim, Cihâd 76
Kaynak: M. Yaşar Kandemir, İsmail Lütfi Çakan, Raşit Küçük, Riyâzü's-Sâlihîn: Peygamberimizden Hayat Ölçüleri (Tercüme ve Şerh), 8 cilt, Erkam Yayınları, İstanbul 2016, c. VII, s. 524, 1854 numaralı hadis (yayınevi)
Diyanet İşleri Başkanlığı çevirisi (2015) meali1857. hadis, c. III, s. 375Göster
Ebu’l-Fadl Abbâs b. Abdilmuttalib’den (ra) rivayet edildiğine göre o, şöyle demiştir: Resûlullah ile birlikte Huneyn Savaşı’na katıldım. Ebû Süfyân b. Hâris b. Abdulmuttalib ile ben, (Düldül adlı) beyaz katırı üzerindeki Resûlullah’ı izledik ve o gün ondan ayrılmadık. Müslümanlarla müşrikler karşılaşınca, Müslümanlar (dayanamayıp) geri çekilmeye başladılar. Bunun üzerine Resûlullah (korkusuzca) katırını inkârcıların üzerine sürdü. Ben, hızlanmasını istemeyerek Peygamber’in bindiği katırın gemini, Ebû Süfyân ise katırın üzengisini (eyerin iki tarafındaki ayak basılan demir halkayı) tutuyor (onu engellemeye çalışıyor)du. Bunun üzerine Resûlullah: Yâ Abbâs, (Hudeybiye’de yapılan Rıdvan Sözleşmesi’nde bizimle) ağacın altında bulunanlara seslen, buyurdu. Ravi der ki: Hz. Abbâs’ın sesi gür idi. Ben de bütün gücümle “Ey ağacın altında söz veren Rıdvan Ashâbı! neredesiniz?” diye seslendim. Allah’a yemin ederim ki sesimi işitenler ineklerin yavrularına gelişi gibi süratle dönüp, “Lebbeyk, lebbeyk (Buyur, emret, buyur!)” diyerek hepsi Resûlullah’ın etrafında toplandılar ve kâfirlerle savaşa koyuldular. (Savaş meydanındaki) ensara da: “Ey ensar topluluğu, ey ensar topluluğu!” diye seslendiler. Sonra çağrı, Hâris b. Hazrecoğulları’na indirgendi. Bu sırada Resûlullah katırın üzerinde doğrularak savaşa baktı ve:
– Şimdi tam savaşın kızıştığı vakit, dedi. Sonra bir miktar çakıl taşı alıp onları kâfirlerin yüzlerine doğru fırlattı ve:
– Muhammed’in Rabbine yemin ederim ki, bozguna uğradılar, buyurdu. Ravi, “Ben olanları takip ediyor, savaşın olduğu gibi devam ettiğini görüyordum. Yemin ederim ki, Resûlullah çakıl taşlarını atar atmaz onların zayıfladıklarını ve gerilediklerini gördüm. ” dedi.
M4612 Müslim, Cihâd, 76
Kaynak: M. Emin Özafşar, Bünyamin Erul (çev.), Riyâzü's-Sâlihîn: Metin ve Çeviri, 3 cilt, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2015, c. III, s. 375, 1857 numaralı hadis.
Atıf ve kaynak gösterimiAPA, BibTeX ve düz metin biçimlerinde kopyalayın.Göster
Atıf ve kaynak
İhtiyacınıza uygun formatı tek tıkla kopyalayın.
APA
Hadis Kitapları. (2026). Riyazus Salihin, 1854 Nolu Hadis. Riyazus Salihin. https://hadiskitaplari.com/riyazus-salihin/belli-bir-konuya-ait-olmayan-ilgi-cekici-hadisler/1854
BibTeX
@misc{hadiskitaplari_riyazus_salihin_1854_nolu_hadis_2026,
author = {{Hadis Kitapları}},
title = {Riyazus Salihin, 1854 Nolu Hadis},
year = {2026},
url = {https://hadiskitaplari.com/riyazus-salihin/belli-bir-konuya-ait-olmayan-ilgi-cekici-hadisler/1854},
note = {Kaynak: Riyazus Salihin}
}Düz metin
Hadis Kitapları. "Riyazus Salihin, 1854 Nolu Hadis". Riyazus Salihin. https://hadiskitaplari.com/riyazus-salihin/belli-bir-konuya-ait-olmayan-ilgi-cekici-hadisler/1854