İçeriğe geç
Hadis kitabı

Riyazus Salihin

hadis
1.900
bölüm
368

Bölümler

368
Müslümanın Hayat ÖlçüleriHadisler: 1-687
  1. 02İhlâs ve İyi NiyetNo. 1-13
  2. 03TövbeNo. 14-25
  3. 04SabırNo. 26-54
  4. 05Doğru Söylemek (Sıdk)No. 55-60
  5. 06Her An Allah ile Beraber Olma Bilinci (Murâkabe)No. 61-69
  6. 07Sorumluluk Bilinci (Takva)No. 70-74
  7. 08Allah’a Kesin İman (Yakîn) ve O’na Dayanmak (Tevekkül)No. 75-85
  8. 09Dürüst Olmak (İstikâmet)No. 86-87
  9. 10Yaratılıştaki İhtişamı Düşünmek
  10. 11Hayırlı İşlere KoşmakNo. 88-95
  11. 12Allah İçin ÇalışmakNo. 96-112
  12. 13Ömrün Sonlarına Doğru Hayır Hasenâtı ArtırmakNo. 113-117
  13. 14Hayır Yollarının ÇokluğuNo. 118-143
  14. 15İbadette Ölçülü DavranmakNo. 144-154
  15. 16Amellerde DevamlılıkNo. 155-157
  16. 17Sünnete ve Âdâba UymakNo. 158-169
  17. 18Allah’ın Hükmüne Boyun EğmekNo. 170
  18. 19Dinde Yenilik (Bid’at)No. 171-172
  19. 20İyi veya Kötü Çığır AçmakNo. 173-174
  20. 21Hayra Aracılık, Hidayete ÇağrıNo. 175-178
  21. 22İyilikte ve Takvada YardımlaşmakNo. 179-182
  22. 23Samimiyet (Nasîhat)No. 183-185
  23. 24İyiliği Teşvik, Kötülükle Mücadele Etmek (Emr-i Bi’l-Ma’rûf Nehy-i Ani’l-Münker)No. 186-199
  24. 25İyiliği Emredip Kötülükten Nehyettiği Hâlde Aksini YapmakNo. 200
  25. 26Emanete Riayet EtmekNo. 201-204
  26. 27Haksızlık (Zulüm)No. 205-223
  27. 28Müslümanlar Arası HukukNo. 224-241
  28. 29Kusurların ÖrtülmesiNo. 242-245
  29. 30İhtiyaçların GiderilmesiNo. 246
  30. 31Aracılık EtmekNo. 247-249
  31. 32İnsanların Arasını DüzeltmekNo. 250-253
  32. 33YoksullarNo. 254-261
  33. 34Muhtaçları Himaye EtmekNo. 262-274
  34. 35Hanımlara İyi DavranmakNo. 275-282
  35. 36Kocanın, Eşi Üzerindeki HaklarıNo. 283-290
  36. 37Ailenin Geçimini SağlamakNo. 291-298
  37. 38Malın En İyisinden İnfak EtmekNo. 299
  38. 39Aile Fertlerine Allah’a İtaat Şuuru VermekNo. 300-304
  39. 40Komşu HakkıNo. 305-313
  40. 41Anne Babaya İyilik Etmek, Akrabayı GözetmekNo. 314-337
  41. 42Anne Babaya İsyan Etmek ve Akraba ile İlişkiyi KesmekNo. 338-342
  42. 43Anne Babanın Dostlarına, Yakınlara ve Eşe İyilik EtmekNo. 343-346
  43. 44Ehl-İ Beyt’e Saygı GöstermekNo. 347-348
  44. 45Âlimlere, Büyüklere ve Fazilet Ehline Saygı GöstermekNo. 349-360
  45. 46Hayırlı İnsanları Ziyaret EtmekNo. 361-375
  46. 47Allah İçin SevmekNo. 376-386
  47. 48Allah’ın Kulunu SevmesiNo. 387-389
  48. 49Başkalarına Eziyet VermemekNo. 390
  49. 50İnsanları Yaptıklarına Göre Değerlendirmek, İç Hâllerini Allah’a BırakmakNo. 391-396
  50. 51Allah’tan Korkmak (Havf)No. 397-412
  51. 52Allah’tan Yana Ümitvar Olmak (Recâ)No. 413-440
  52. 53Ümitvar Olmanın SevabıNo. 441-443
  53. 54Korku ile Ümit Arasında YaşamakNo. 444-446
  54. 55Allah Korkusuyla AğlamakNo. 447-457
  55. 56Dünyaya Meyletmemek (Zühd)No. 458-491
  56. 57Sade YaşamakNo. 492-522
  57. 58Kanaat ve TokgözlülükNo. 523-538
  58. 59İstenmeden Verilen Sadakanın AlınmasıNo. 539
  59. 60El Emeğiyle GeçinmekNo. 540-544
  60. 61CömertlikNo. 545-563
  61. 62CimrilikNo. 564
  62. 63Başkasını Kendine Tercih Etmek (Îsâr)No. 565-569
  63. 64İyilikte YarışmakNo. 570-571
  64. 65Helâl Kazanıp Helâl Yolda HarcamakNo. 572-574
  65. 66Ölümü HatırlamakNo. 575-581
  66. 67Kabir ZiyaretiNo. 582-585
  67. 68Ölümü Temenni EtmemekNo. 586-588
  68. 69Günahlardan Korunmak ve Şüpheli Şeylerden Sakınmak (Vera’)No. 589-597
  69. 70İnsanlardan Uzaklaşarak Tek Başına Yaşamak (Uzlet)No. 598-602
  70. 71İyiliklerden Yana Olmak ve Fenalıklardan Kaçınmak
  71. 72Tevazu ve ŞefkatNo. 603-612
  72. 73Kibir ve GururNo. 613-621
  73. 74Güzel AhlâkNo. 622-632
  74. 75Yumuşak Huylu Olmak (Hilm) ve Ölçülü Hareket Etmek (Teennî)No. 633-643
  75. 76Affedici OlmakNo. 644-648
  76. 77Eziyetlere KatlanmakNo. 649
  77. 78Dinî Konular da Hassas OlmakNo. 650-653
  78. 79Yöneten Yönetilen İlişkilerinde ÖlçüNo. 654-659
  79. 80Adaletli YöneticiNo. 660-663
  80. 81Yöneticilere İtaatte ÖlçüNo. 664-674
  81. 82İdareciliğin İstenmemesiNo. 675-678
  82. 83Yönetimde İstişare ve İşbirliğiNo. 679-680
  83. 84İdareciliğin Hırslılara VerilmemesiNo. 681
  84. 85HayâNo. 682-685
  85. 86Sır SaklamakNo. 686-689
FaziletlerHadisler: 993-1270
  1. 175Kur’an-ı Kerim Okumanın FaziletiNo. 993-1003
  2. 176Kur’an-ı Kerim’i Sık Okumak ve UnutmamakNo. 1004-1005
  3. 177Kur’an-ı Kerim’i Güzel Sesle OkumakNo. 1006-1010
  4. 178Belirli Sûre ve Âyetleri OkumakNo. 1011-1024
  5. 179Birlikte Kur’an OkumakNo. 1025
  6. 180Abdestin FaziletiNo. 1026-1034
  7. 181Ezanın FaziletiNo. 1035-1043
  8. 182Namazların FaziletleriNo. 1044-1048
  9. 183Sabah ve İkindi Namazlarının FaziletiNo. 1049-1054
  10. 184Cemaatle Namaz İçin Camilere Gitmenin FaziletiNo. 1055-1062
  11. 185Camide Namazı Beklemenin FaziletiNo. 1063-1065
  12. 186Cemaatle Namaz Kılmanın FaziletiNo. 1066-1072
  13. 187Sabah ve Yatsı Namazlarında Camiye GitmekNo. 1073-1075
  14. 188Farz Namazlara Devam EtmekNo. 1076-1083
  15. 189Namazı İlk Safta Kılmanın Fazileti, Safları Tamamlayıp Düzgün TutmakNo. 1084-1098
  16. 190Sünnet Namazların FaziletiNo. 1099-1101
  17. 191Sabah Namazının SünnetiNo. 1102-1114
  18. 192Öğle Namazının SünnetiNo. 1115-1120
  19. 193İkindi Namazının SünnetiNo. 1121-1123
  20. 194Akşam Namazının SünnetiNo. 1124-1127
  21. 195Yatsı Namazının Sünnetleri
  22. 196Cuma Namazının SünnetiNo. 1128-1129
  23. 197Sünnet Namazları Evde KılmakNo. 1130-1133
  24. 198Vitir NamazıNo. 1134-1140
  25. 199Kuşluk NamazıNo. 1141-1145
  26. 200Tahiyyetü’l-Mescid NamazıNo. 1146-1147
  27. 201Abdest Aldıktan Sonra İki Rekât Namaz KılmakNo. 1148
  28. 202Cuma Gününün Fazileti ve Cumaya HazırlıkNo. 1149-1160
  29. 203Şükür SecdesiNo. 1161
  30. 204Gece İbadet Etmenin FaziletiNo. 1162-1189
  31. 205Teravih NamazıNo. 1190-1191
  32. 206Kadir Gecesini İhya Etmenin FaziletiNo. 1192-1198
  33. 207Ağız ve Diş TemizliğiNo. 1199-1208
  34. 208Zekâtın Farziyeti ve FaziletiNo. 1209-1217
  35. 209Ramazan Orucunun Farziyeti ve FaziletiNo. 1218-1224
  36. 210Ramazan Ayında İyilik EtmekNo. 1225-1226
  37. 211Şa’ban Ayında Tutulan OruçNo. 1227-1230
  38. 212Yeni Ay Görüldüğünde Yapılacak DuaNo. 1231
  39. 213Sahurun FaziletiNo. 1232-1235
  40. 214İftarı Geciktirmemek ve İftardan Sonra Yapılacak DuaNo. 1236-1242
  41. 215Oruçlunun Dikkat Etmesi Gereken HususlarNo. 1243-1244
  42. 216OruçNo. 1245-1248
  43. 217Bazı Mübarek Aylarda Tutulacak Orucun FaziletiNo. 1249-1251
  44. 218Zilhiccenin İlk Onunda Tutulan Orucun ve Diğer İyiliklerin FaziletiNo. 1252-1253
  45. 219Arefe Gününde ve Muharrem’in 9 ve 10. Günlerinde Tutulan Orucun FaziletiNo. 1254-1256
  46. 220Şevval Ayında Altı Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1257
  47. 221Pazartesi ve Perşembe Günlerinde Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1258-1260
  48. 222Her Aydan Üç Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1261-1267
  49. 223İftar Vermenin FaziletiNo. 1268-1270
YasaklarHadisler: 1514-1811
  1. 250GıybetNo. 1514-1530
  2. 251Gıybet Edenleri DinlememekNo. 1531-1533
  3. 252Sakıncası Olmayan GıybetNo. 1534-1538
  4. 253Laf Taşımamak (Nemîme)No. 1539-1541
  5. 254İnsanları GammazlamamakNo. 1542
  6. 255İkiyüzlülükNo. 1543-1544
  7. 256YalanNo. 1545-1549
  8. 257Yalan Söylenebilecek YerlerNo. 1550
  9. 258Bilinçli ve Doğru KonuşmaNo. 1551-1553
  10. 259Yalancı ŞahitlikNo. 1554
  11. 260İnsanlara ve Hayvanlara Lanet EtmemekNo. 1555-1562
  12. 261Günahkârlığı Telin Etmek
  13. 262Müslümana Hakaret Etmenin GünahıNo. 1563-1567
  14. 263Ölülere SövmemekNo. 1568
  15. 264İnsanlara Eziyet EtmemekNo. 1569-1570
  16. 265Kin Gütmemek, İlişkiyi Kesmemek ve İnsanlara Sırt ÇevirmemekNo. 1571-1572
  17. 266KıskançlıkNo. 1573
  18. 267Başkalarının Ayıplarını AraştırmamakNo. 1574-1576
  19. 268Sû-i Zanda BulunmamakNo. 1577
  20. 269Müslümanı KüçümsememekNo. 1578-1580
  21. 270Müslümanın Başına Gelen Felakete SevinmemekNo. 1581
  22. 271İnsanların Soylarına Dil UzatmamakNo. 1582
  23. 272Hile ve AldatmaNo. 1583-1587
  24. 273Ahde VefasızlıkNo. 1588-1591
  25. 274İyilikleri Başa KakmamakNo. 1592
  26. 275Böbürlenmemek ve Haddini AşmamakNo. 1593-1594
  27. 276Üç Günden Fazla Küs DurmamakNo. 1595-1601
  28. 277Başkalarının Yanında Birisiyle Gizli KonuşmamakNo. 1602-1603
  29. 278İşkence EtmemekNo. 1604-1612
  30. 279Canlıları YakmamakNo. 1613-1614
  31. 280Borcunu Ödemeyi GeciktirmemekNo. 1615
  32. 281Hibeden VazgeçmekNo. 1616-1617
  33. 282Yetim Malı YememekNo. 1618
  34. 283Faiz (Riba) YememekNo. 1619
  35. 284Gösteriş (Riya) YapmamakNo. 1620-1624
  36. 285Riyayı Andıran ŞeylerNo. 1625
  37. 286Harama BakmamakNo. 1626-1631
  38. 287Nâmahrem Bir Kadınla Başbaşa KalmamakNo. 1632-1634
  39. 288Karşı Cinse Benzemeye ÇalışmamakNo. 1635-1637
  40. 289Başka Milletlere ÖzenmemekNo. 1638-1640
  41. 290Saçları Siyaha BoyamamakNo. 1641
  42. 291Saç Kestirme ÂdâbıNo. 1642-1645
  43. 292Peruk Takmamak, Dövme Yaptırmamak ve Estetik Amaçla Dişleri SeyrekleştirmemekNo. 1646-1649
  44. 293Saç ve Sakaldaki Beyaz Kılları KoparmamakNo. 1650-1651
  45. 294Sağ Elle TaharetlenmemekNo. 1652
  46. 295Ayakkabı Giyme ÂdâbıNo. 1653-1655
  47. 296Yangına Karşı Tedbir AlmakNo. 1656-1658
  48. 297İşleri Zora KoşmamakNo. 1659-1660
  49. 298Cenazenin Ardından Yas TutmakNo. 1661-1671
  50. 299Kâhin, Falcı, Medyum ve Benzerlerine İnanmamakNo. 1672-1677
  51. 300UğursuzlukNo. 1678-1681
  52. 301Canlı Resmi YapmamakNo. 1682-1691
  53. 302Köpek EdinmemekNo. 1692-1693
  54. 303Hayvanlara Çan TakmamakNo. 1694-1695
  55. 304Pislik Yemeye Alışmış Hayvana BinmemekNo. 1696
  56. 305Mescitleri KirletmemekNo. 1697-1699
  57. 306Mescit ÂdâbıNo. 1700-1704
  58. 307Kötü Kokularla Camiye GitmemekNo. 1705-1708
  59. 308Hutbe Dinlerken Oturma ÂdâbıNo. 1709
  60. 309Hacılara Benzemek İçin Zilhiccenin Başından İtibaren Kurban Kesinceye Kadar Saçın ve Tırnakların KesilmemesiNo. 1710
  61. 310Yasaklanan YeminlerNo. 1711-1715
  62. 311Biler ek Yalan Yere Yemin EtmemekNo. 1716-1718
  63. 312Yemin KefaretiNo. 1719-1722
  64. 313Boş Yere Yapılan Yeminler İçin Kefaretin OlmamasıNo. 1723
  65. 314Alışverişte Yemin EtmemekNo. 1724-1725
  66. 315Allah İçin İstemekNo. 1726-1727
  67. 316Yöneticilere Hitap TarzıNo. 1728
  68. 317Fasık ve Zalimlere Hitap TarzıNo. 1729
  69. 318Hastalıklara SövmemekNo. 1730
  70. 319Rüzgâra SövmemekNo. 1731-1733
  71. 320Horoza SövmemekNo. 1734
  72. 321Yağmurun Yağmasını Başka Sebeplere BağlamamakNo. 1735
  73. 322Müslümana Kâfir DememekNo. 1736-1737
  74. 323Kötü ve Çirkin Söz SöylememekNo. 1738-1739
  75. 324Konuşma ÂdâbıNo. 1740-1742
  76. 325Kendi Nefsini AşağılamamakNo. 1743
  77. 326Kötü Şeylere İyi İsimler VermemekNo. 1744-1745
  78. 327Kadınların Güzelliklerini Başkalarına AnlatmamakNo. 1746-1748
  79. 328“Allah ve Falan Kimse Dilerse” DememekNo. 1749
  80. 329Yatsıdan Sonra Sohbet EtmemekNo. 1750-1752
  81. 330Kadının Kocasına Karşı YükümlülükleriNo. 1753
  82. 331Hanımın, Kocasından İzinsiz Nafile Oruç TutmamasıNo. 1754
  83. 332İmamdan Evvel Rükû veya Secdeye GitmemekNo. 1755
  84. 333Namazda Eli Böğre KoymamakNo. 1756
  85. 334Yemek Hazırken veya Tuvalet İhtiyacı Varken Namaza DurmamakNo. 1757
  86. 335Namazda Göğe BakmamakNo. 1758
  87. 336Namazda Sağa Sola BakınmamakNo. 1759-1760
  88. 337Kabre Doğru Namaz KılmamakNo. 1761
  89. 338Namaz Kılan Kimsenin Önünden GeçmemekNo. 1762
  90. 339Namaz İçin Kâmet Getirildikten Sonra Nafile Namaza BaşlamamakNo. 1763
  91. 340Sadece Cuma Gününü Oruçla ve Gecesini İbadetle GeçirmemekNo. 1764-1767
  92. 341Visâl Orucu TutmamakNo. 1768-1769
  93. 342Kabir Üstüne OturmamakNo. 1770
  94. 343Kabirler Üzerine Yapı YapmamakNo. 1771
  95. 344Efendisinden Kaçan Kölenin DurumuNo. 1772-1773
  96. 345Cezalarda Ayrımcılık YapmamakNo. 1774
  97. 346Topluma Rahatsızlık Veren Şeylerden SakınmakNo. 1775-1776
  98. 347Çocuklara Bağış Yaparken Eşit DavranmakNo. 1777
  99. 348Kadının Yas TutmasıNo. 1778
  100. 349Alışverişle İlgili Bazı YasaklarNo. 1779-1784
  101. 350Meşru Olmayan Yerlere Harcama YapmamakNo. 1785-1786
  102. 351Müslümana Silah ÇekmemekNo. 1787-1788
  103. 352Ezan Okunduktan Sonra Camiden ÇıkmamakNo. 1789
  104. 353İkram Edilen Güzel Kokuyu Geri ÇevirmemekNo. 1790-1791
  105. 354İnsanları Yüzlerine Karşı ÖvmemekNo. 1792-1794
  106. 355KarantinaNo. 1795-1796
  107. 356BüyüNo. 1797
  108. 357Zarar Görebileceği Yerlere Kur’an’ı GötürmemekNo. 1798
  109. 358Altın ve Gümüş Kapları KullanmamakNo. 1799-1801
  110. 359Erkeklerin GiyimiNo. 1802-1803
  111. 360Gün Boyunca SusmamakNo. 1804-1805
  112. 361Başkasını Kendi Babası Kabul EtmemekNo. 1806-1809
  113. 362Allah ve Peygamber’in Yasaklarını İşlememekNo. 1810
  114. 363Yasakları Çiğneyenin TövbesiNo. 1811

Tüm hadisler

76 / 95
  1. 1501Kulun Rabbine en yakın olduğu hal secde halidir. İşte bu sebeple secdede çok dua etmeye bakın!Ebû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kulun Rabbine en yakın olduğu hal secde halidir. İşte bu sebeple secdede çok dua etmeye bakın!” Müslim, Salât 215.
  2. 1502Herhangi biriniz acele etmedikçe duası kabul edilir. (Kul acele ederek) Rabbime kaç defa dua ettim de duamı…Ebû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Herhangi biriniz acele etmedikçe duası kabul edilir. (Kul acele ederek) Rabbime kaç defa dua ettim de duamı kabul etmedi, der.” Buhârî, Daavât 22; Müslim, Zikir 90, 91. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Vitir 23; Tirmizî, Daavât 12; İbni Mâce, Dua 7
  3. 1503Gecenin son saatlerinde ve farz namazlardan sonra yapılan duaEbû Ümâme radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’e: - Hangi dua daha çok kabul edilir? diye sordular. - “Gecenin son saatlerinde ve farz namazlardan sonra yapılan dua” buyurdu. Tirmizî, Daavât 79. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Tatavvû‘ 10; Nesâî, Mevâkît 35, 40
  4. 1504Yeryüzünde bir müslüman Allah’tan bir şey dilerse, günah bir şeyi istemediği veya akrabası ile ilgisini…Ubâde İbni’s-Sâmit radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yeryüzünde bir müslüman Allah’tan bir şey dilerse, günah bir şeyi istemediği veya akrabası ile ilgisini kesmeyi arzu etmediği sürece Allah onun dileğini mutlaka yerine getirir veya ona vereceği şey kadar bir kötülüğü kendisinden giderir.” Orada bulunanlardan biri: - O takdirde biz Allah’tan çok şey isteriz, deyince, Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem : - “Allah’ın lutfu dilediğiniz şeylerden daha çoktur” buyurdu. Tirmizî, Daavât 115. Ayrıca bk. Ahmed İbni Hanbel, Müsned , III, 18
  5. 1505Lâ ilâhe illallâhü’l-azîmü’l-halîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü’l-arşi’l-azîm. Lâ ilâhe illallâhü…İbni Abbâs radıyallahu anhümâ ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bir keder ve üzüntü hissettiği zaman şöyle dua ederdi: “Lâ ilâhe illallâhü’l-azîmü’l-halîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü’l-arşi’l-azîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü’s-semâvâti ve rabbü’l-ardı ve rabbü’l-arşi’l-kerîm: Azamet ve hilim sahibi olan Allah’tan başka ibadete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Azametli arşın sahibi olan Allah’tan başka ibadete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Göklerin rabbi, yerin rabbi ve yüce arşın rabbinden başka ibadete lâyık hiçbir ilâh yoktur.” Buhârî, Daavât 27, Tevhîd 22, 23; Müslim, Zikir 83. Ayrıca bk. Tirmizî, Duâ 39; İbni Mâce, Duâ 17
  6. 1506İki kişilik yemeği olan (suffe ashâbından) bir üçüncüsünü; dört kişilik yemeği olan da bir beşincisini ve…Ebû Muhammed Abdurrahman İbni Ebû Bekr es-Sıddîk radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Suffe ashâbı fakir kişilerdi. Bir keresinde Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: - "İki kişilik yemeği olan (suffe ashâbından) bir üçüncüsünü; dört kişilik yemeği olan da bir beşincisini ve hatta altıncısını yemeğe buyur edip götürsün! " Yahut buna benzer bir tavsiyede bulundu. Ebû Bekir, onlardan üç kişiyi evine getirdi. Nebî sallallahu aleyhi ve sellem de on kişiyi alıp götürdü. Ebû Bekir, akşam yemeğini Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'in evinde yedi. Yatsı namazı kılınıncaya kadar orada kaldı. Gecenin hayli ilerlemiş bir vaktinde evine döndü. Hanımı ona: - Seni misafirlerinin yanında bulunmaktan alıkoyan nedir? diye sordu. O da: - Vay! Sen onlara hâlâ yemek vermedin mi? diye çıkıştı. Hanımı: - Sen gelmedikçe yemek yemeyeceklerini söylediler, sofra kurduk, yemediler, dedi. (Hadisin râvîsi) Abdurrahman şöyle dedi: Ben ortalıktan kaybolup saklandım. Ebû Bekir bana: - Behey anlayışsız herif! diye bağırdı. Verdi veriştirdi. Sonra hiddetle: - İçinize sinmesin, yiyin. Vallahi ben bu yemekten yemiyeceğim, dedi. (Abdurrahman dedi ki), Allah'a yemin ederim ki, bizim her el uzattığımız lokmanın altından yemek daha artıyordu. Nihayet misafirler doydular. Yemek de ilk getirildiğinden daha fazla olarak ortada duruyordu. Ebû Bekir yemeğe baktı, olduğu gibi duruyordu. Hanımına hitâben: - Bu ne hal? Ey Benî Firâsın kızı! dedi. O da: - Gözümün nuruna yemin ederim ki, yemek şimdi öncekinden üç misli fazladır, dedi. Bunun üzerine Ebû Bekir o yemekten yedi ve ettiği yemini kastederek, "O, şeytandandı" dedi. O yemekten bir lokma aldıktan sonra, geri kalanı Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'e gönderdi. Yemek orada sabaha kadar durdu. Bizim ile bir topluluk arasında bir sözleşme vardı. Sözleşmenin süresi bittiği için o topluluk Medine'ye gelmişlerdi. İçlerinden sözcü olarak on iki kişi ayırdık. Her biri ile beraber kaç kişinin bulunduğunu Allah bilir. İşte onların hepsi o yemekten yediler. Buhârî'nin bir rivâyetinde (Edeb 87) şöyle denilmektedir: (Misâfirlerin, kendisi gelmedikçe yemek yemek istemediklerini öğrenince) Ebû Bekir, o yemekten yemeyeceğine dair yemin etti. Hanımı da o yemedikce yemeyeceğine yemin etti. Misafir veya misafirler de, zaten o yemedikçe sofraya oturmayacağına – veya oturmayacaklarına- yemin etmişlerdi. Bunun üzerine Ebû Bekir: - Başlangıçta yaptığım yemin şeytandandır, haydi buyurun yemeğe, dedi. Kendisi de misafirleri de yediler. Her el uzattıkları lokmanın altından yemek çoğalıyordu. Bunun üzerine Ebû Bekir, hanımına: - Ey Benî Firasın kızı, bu ne hal? dedi. O da: - Gözümün nûruna yemin ederim ki, yemek şimdi, ilk halinden daha fazladır, dedi. Oradakiler yediler, mevcut yemeği Nebî sallallahu aleyhi ve sellem' e gönderdiler. Abdurrahman, Hz. Peygamber'in bu yemekten yediğini haber verdi. Bir başka rivâyette (Buhârî, Edeb 88) olay şöyle anlatılmaktadır: Ebû Bekir, oğlu Abdurrahman'a; - Ben Hz. Peygamber'in yanına gideceğim. Ben gelinceye kadar misafirlerin hizmetinde bulun, yemeklerini yedirmiş ol, diye tenbihde bulundu. Abdurrahman misafirlere yemek getirdi, "Buyurunuz," dedi. Onlar: - Bu evin sahibi nerede? dediler. Abdurrahman: - Siz buyurun, yiyin, dedi. Onlar: - Evin sahibi gelinceye kadar biz yemiyeceğiz, dediler. Abdurrahman: - Yemeğinizi lutfen yiyiniz. Eğer babam geldiğinde siz yemek yememiş olursanız, bana darılır, kızar, diye ısrar ettiyse de misafirleri yemeye ikna edemedi. (Abdurrahman diyor ki) babam geldiğinde bana fenâ halde çıkışacağını bildiğim için o gelince hemen savuşup bir yere gizlendim. - Misafirlere ne yaptınız? diye sordu. Durumu haber verdiler. Bunun üzerine: - Abdurrahman! diye bana seslendi. Cevap vermedim. Sonra yine: - Abdurrahman! diye bağırdı. Ben yine ses vermedim. Bu defa: - Behey anlayışsız herif! Sesimi duyuyorsan, Allah aşkına gel, dedi. Ben de yanına gelip: - Benim kusurum yok, istersen misafirlere sor, dedim. Misafirler: - Abdurrahman doğru söylüyor, bize yemek getirdi ama biz yemedik, dediler. Bunun üzerine: - Demek beni beklediniz! Ben de bu gece bu yemeği yemiyeceğim işte! dedi. Onlar: - Allaha yemin ederiz ki sen yemezsen, biz de yemeyiz, dediler. Ebû Bekir: - Allah iyiliğinizi versin! Size ne oluyor ki, yemeğimizi kabul etmiyorsunuz? Haydi buyurun yemeğe! dedi. Yemek geldi, babam elini koydu, besmele çekti, "Kızgınlığımdan ötürü başta ettiğim yemin şeytandandır" deyip yemeği yedi, misafirler de yediler. Buhârî, Mevâkît 41, Menâkıb 25, Edeb 87-88; Müslim, Eşribe 176, 177
  7. 1507Sizden önce yaşamış ümmetler içinde kendilerine ilham olunan kimseler vardı. Şayet ümmetim içinde de onlardan…Ebû Hureyre radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Sizden önce yaşamış ümmetler içinde kendilerine ilham olunan kimseler vardı. Şayet ümmetim içinde de onlardan biri varsa, hiç şüphesiz o Ömer'dir. " Buhârî, Fezâilü'l-ashâb 6; Enbiyâ 54; Müslim, Fezâilü's-sahâbe 23. Ayrıca bk. Tirmizî, Menâkıb 17
  8. 1508Sa'd namaz kıldırmasını bile bilmiyorCâbir İbni Semüre radıyallahu anhümâ dedi ki; Kûfeliler(in bir kısmı vâli) Sa'd İbni Ebû Vakkâs'ı (halife) Ömer İbnu'l-Hattâb radıyallahu anh 'e şikâyet ettiler. Ömer de Sa'd'ı vâlilikten azledip Ammar İbni Yâsir'i Kufeye vâli tayin etti. Kûfeliler Sa'd hakkındaki şikâyetlerini, "Sa'd namaz kıldırmasını bile bilmiyor" demeye kadar vardırmışlardı. Ömer, adam gönderip Sa'd'ı Medineye getirtti ve: - Ey Ebû İshak! Bu adamlar senin namaz kıldırmayı bile bilmediğini iddia ediyorlar, dedi. Bunun üzerine Sa'd: - Allaha yemin ederim ki ben onlara Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in namazı gibi namaz kıldırdım; ondan hiçbir şeyi eksik bırakmadım. Yatsı namazını kıldırırken ilk iki rek'atte uzunca ayakta durur, son iki rek'ati de hafif tutarım, dedi. Ömer: - Senden bizim beklediğimiz de aslında budur, Ey Ebû İshak, dedi. Sonra, (durumu bir de yerinde araştırmak üzere) Sa'd ile birlikte bir veya birkaç adamı Kûfeye gönderdi. Görevli kişi Kûfelilerden Sa'd'ın durumunu soruşturdu, bütün mescidlere gidip cemaata Sa'd'ı sordu. Onlar da Sa'd hakkında hep övgü dolu sözler söylediler. En sonunda Absoğulları mescidine gitti (ve herkesi Sa'd hakkında bildiklerini Allah için söylemeye davet etti). Onlar arasından Ebû Sa'de Üsâme İbni Katâde kalktı ve şöyle dedi: - Mâdem ki bize Allah adını verdin, söyliyeyim: Sa'd, askerle birlikte harbe gitmez, mal taksiminde eşitliği gözetmez, adâletle hükmetmez, dedi. Bunun üzerine Sa'd şöyle dedi: - (Madem ki sen böyle dedin) Ben de senin hakkında vallahi üç dilek dileyeceğim: Allahım, senin bu kulun bu söylediklerinde yalancı ise, sen onun ömrünü uzat, fakirliğini artır ve kendisini fitnelere çarptır. Sonraları Üsâme'ye hali sorulduğunda: - Kocamış, fitneye uğramış zavallı bir ihtiyarım ben. Sa'd'ın bedduasına tutuldum, diye cevap verirdi. Hadisi, Câbir İbni Semüre'den rivayet eden râvi Abdülmelik İbni Umeyr şöyle der: Daha sonraki zamanlarda o kişiyi ben de gördüm. Yaşlılıktan dolayı kaşları gözlerinin üzerine düşmüş olduğu halde yollarda rast geldiği kız çocuklarına sataşır, onları çimdiklerdi. Buhârî, Ezân 95; Müslim, Salât 158-159. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Salât 128; Nesâî, İftitâh 74
  9. 1509Ben bu konuda Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in söylediklerini dinledikten sonra, onun hakkını…Urve İbni'z-Zübeyr'den rivayet edildiğine göre Ervâ Binti Evs, kendi arazisinden bir parçayı gasbettiği iddiasıyla Saîd İbni Zeyd İbni Amr İbni Nüfeyl İbni'l-Hakem radıyallahu anh 'ı (Medine vâlisi) Mervân İbnü'l-Hakem'e şikâyet etti. Bu şikâyet üzerine Saîd: - Ben bu konuda Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in söylediklerini dinledikten sonra, onun hakkını üzerime geçirir miyim hiç! dedi. Mervân: - Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem 'den ne duydun? diye sordu. O da: - Ben Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem 'in, " Kim haksız olarak bir karış yer alırsa, o yerin yedi katı o kişinin boynuna dolanır " buyurduğunu işittim, dedi. Bunun üzerine Mervân Saîd'e hitâben: - Artık senden, bundan başka delil istemiyorum, dedi. Dâva bu noktaya gelince Saîd: - Allahım! Eğer bu kadın yalancı ise, sen onun gözünü kör et, kendisini de o arazisinde öldür! diye beddua etti. Urve dedi ki, kadın ölmeden önce gözleri kör oldu ve bir gün o dâva konusu yerde gezinirken bir çukura düşüp öldü. Buhârî, Bed'ül-halk 2, Mezâlim 13; Müslim, Müsâkât 139-142. Ayrıca bk. Tirmizî, Diyât 21 Müslim'in, Muhammed İbni Zeyd İbni Abdullah İbni Ömer'den bir rivayeti de aynı mânadadır. Râvi Muhammed, o kadının kör olduğunu, Saîd'in bedduasına uğradım diyerek duvarlara tutuna tutuna yürüdüğünü görmüş ve o kadının, dâva konusu arazisindeki bir kuyuya düştüğünü ve kabrinin o kuyu olduğunu haber vermiştir ( Müslim, Müsâkât 138 ).
  10. 1510Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'in sahâbîlerinden ilk öldürelecek kişinin ben olacağımı sanıyorum…Câbir İbni Abdullah radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Uhud Harbi'nden önceki gece babam beni yanına çağırdı ve "Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'in sahâbîlerinden ilk öldürelecek kişinin ben olacağımı sanıyorum. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem hariç, benim için geride bırakacağım en kıymetli kişi sensin. Borçlarım var, onları öde. Kardeşlerine daima iyi davran" dedi. Sabahleyin babam ilk şehid düşen kişi oldu. Bir başka şehid ile birlikte onu bir kabre defnettim. Sonra onu bir başkasıyla aynı kabirde bırakmayı içime sindiremedim. Altı ay sonra onu kabirden çıkardım. Bir de ne göreyim; kulağı(nın bir kısmı) hariç, tüm vücûdu kendisini kabre koyduğum günkü gibiydi. Onu yalnız başına bir mezara defnettim. Buhârî, Cenâiz 78
  11. 1511Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'in ashâbından iki kişi karanlık bir gecede Peygamber aleyhisselam 'ın…Enes radıyallahu anh şöyle dedi: Nebî sallallahu aleyhi ve sellem 'in ashâbından iki kişi karanlık bir gecede Peygamber aleyhisselam 'ın yanından çıktılar. Önlerinde meş'ale gibi iki ışık peydâ oldu. Birbirlerinden ayrılınca da evlerine varıncaya kadar her birinin yolunu bir ışık aydınlattı. Buhârî, Salât 79; Menâkıbü'l-ensâr 13
  12. 1512Allaha yemin ederim ki, ölümden korktuğumu zannetmeyeceğinizi bilsem, bu namazı daha fazla kılardımEbû Hureyre radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem başlarına Medineli Âsım İbni Sâbit'i komutan tayin ettiği on kişiden oluşan bir kâfileyi (irşad ve istihbârât için) görevlendirdi. Kâfile Usfân ile Mekke arasında bulunan Hüdât denilen yere ulaştı. Bunların hareketi (müşriklerce), Hüzeyl'in bir kolu olan ve Lihyân oğulları denilen kabileye haber verilmişti. Lihyân oğulları yüze yakın okçudan oluşan bir grupla onları takibe aldılar. Âsım ve arkadaşları izlendiklerini farkedince, kendilerini savunabilecekleri yüksekçe bir yere sığındılar ama düşman da onların çevresini sardı ve: - İnin aşağı, elinizdeki silahları bırakıp teslim olun. Söz veriyoruz hiçbirinizi öldürmeyeceğiz! dediler. Bunun üzerine Âsım İbni Sâbit: - Arkadaşlar! Ben, bir kâfirin sözüne güvenerek aşağı inmem, dedi. Allahım, durumumuzu Peygamberine bildir, diye dua etti. Bunun üzerine düşmanlar, Âsım'ı (ve komutasındaki altı kişiyi) oka tutup şehit ettiler. İçlerinden üç kişi, Hubeyb, Zeyd İbni Desine ve bir kişi daha verilen söze güvenerek inip teslim oldular. Müşrikler bu üç kişiyi ellerine geçirince, yay tellerini çıkarıp onları kıskıvrak bağlamaya kalktılar. Durumu gören üçüncü kişi: -Bu bize yapılan ilk kalleşliktir. Vallahi size aslâ teslim olmayacağım. Şu şehitler bana güzel bir örnektir, diye direndi. Onu zorla sürükleyip götürmek istediler ise de şiddetle karşı koydu. Bunun üzerine onu da şehit ettiler. Hubeyb ve Zeyd İbni Desine'yi götürüp Bedir Gazvesi sonrasında Mekke'de sattılar. Hubeyb'i, Bedir Gazvesi'nde öldürdüğü Hâris İbni Âmir İbni Nevfel İbni Abdimenâf'ın oğulları satın aldı. Hubeyb, kendisini öldürmeye karar verdikleri güne kadar onların elinde esir olarak kaldı. Bu esâret günlerinde Hubeyb, etek traşı olmak için Hâris'in kızlarından birinden bir emânet ustura istedi, o da verdi. Bir ara kadının gafletinden yararlanan küçük çocuğu, Hubeyb’in yanına sokuldu. Hubeyb'in elinde ustura olduğu halde çocuğu dizine oturttuğunu görünce kadın, son derece telaşlandı. Durumu sezen Hubeyb: - Çocuğu öldüreceğimden mi endişeleniyorsun? Ben böyle bir şey yapmam! dedi. Kadın dedi ki: Allah'a andolsun ki ben hayatımda Hubeyb'den daha iyi bir esir görmedim. Vallahi ben onu, zincire bağlı olduğu ve Mekke'de hiçbir meyvenin bulunmadığı bir gün taze üzüm yerken gördüm. Bu, Allah'ın Hubeyb'e lutfettiği bir rızıktı. Hâris'in oğulları onu öldürmek için Harem bölgesinin dışına Hill denilen yere çıkardıkları zaman Hubeyb onlara: - Müsaade edin de iki rek'at namaz kılayım, dedi. Bıraktılar. Hubeyb iki rek'at namaz kıldı ve sonra “Allaha yemin ederim ki, ölümden korktuğumu zannetmeyeceğinizi bilsem, bu namazı daha fazla kılardım” dedi ve “Allahım! Bunların her birini tek tek mahvet, birer birer canlarını al, hiçbirini sağ bırakma!” diye dua edip şu beyitleri okudu: Müslüman olarak öldükten sonra, Nasıl öldüğümü asla dert etmem. Bunların hepsi elbette Allah uğrunda; Dilerse O, pek kolaydır, parçalanmış vücûdumla rahmete ermem! Böylece Hubeyb, idam edilecek her müslümanın iki rekat namaz kılması âdetini başlatan kişi oldu. Nebî sallallahu aleyhi ve sellem , düşman tarafından kuşatıldıkları gün bu on kişilik müslüman kafilesinin başına gelenleri ashâbına anında bildirmişti. Âsım İbni Sâbit'in şehit edildiğini haber aldıkları zaman Kureyş'in bazı ileri gelenleri, (Bedir savaşında) kendilerinden birini öldürmüş olması sebebiyle onu tanımaya yarayacak bir parçasını getirmek üzere adamlar yolladılar. Bunun üzerine Allah, Âsım'ı korumak için bir arı sürüsü gönderdi. Bu arı bulutu Âsım'ın cesedini kapladı. Kureyşin adamları, onun nâşından hiçbir şey koparmaya imkân bulamadılar. Buhârî, Cihad 170, Meğâzî 10, 28
  13. 1513Ben şöyle düşünüyorumİbni Ömer radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Ömer radıyallahu anh , herhangi bir şey hakkında "Ben şöyle düşünüyorum" dedi mi, o şey gerçekten onun düşündüğü gibi neticelenirdi. Buhârî, Menâkıbü'l-ensâr 35
  14. 1514Allah'a ve âhiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussunEbû Hureyre radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah'a ve âhiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun." Buhârî, Edeb 31, 85, Rikak 23; Müslim, Îmân 74, Lukata 14. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 123; Tirmizî, Kıyâmet 50
  15. 1515Ey Allah'ın Resûlü! Hangi müslüman en üstündür? diye sordum. - " Dilinden ve elinden müslümanların emniyette…Ebû Mûsâ radıyallahu anh şöyle dedi: - Ey Allah'ın Resûlü! Hangi müslüman en üstündür? diye sordum. - " Dilinden ve elinden müslümanların emniyette olduğu kimse" cevabını verdi. Buhârî, Îmân 4, 5, Rikak 26; Müslim, Îmân 64, 65. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cihâd 2; Tirimizî, Kıyâmet 52, Îmân 12; Nesâî, Îmân 8, 9, 11
  16. 1516Kim bana iki çenesi arasındaki (dili) ile iki budu arasındaki (üreme) organını koruma sözü verirse, ben de…Sehl İbni Sa'd radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Kim bana iki çenesi arasındaki (dili) ile iki budu arasındaki (üreme) organını koruma sözü verirse, ben de ona cennet sözü veririm. " Buhârî, Rikak 23. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd 61
  17. 1517Kul, iyice düşünüp taşınmadan bir söz söyleyiverir de bu yüzden cehennemin, doğu ile batı arasından daha uzak…Ebû Hureyre radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre o, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem 'i şöyle buyururken dinlemiştir: " Kul, iyice düşünüp taşınmadan bir söz söyleyiverir de bu yüzden cehennemin, doğu ile batı arasından daha uzak bir yerine düşer gider" . Buhârî, Rikak 23 ; Müslim, Zühd 49, 50
  18. 1518Kul, Allah'ın hoşnut olduğu bir sözü önemsemeksizin söyleyiverir de Allah onun derecesini yüceltir. Yine bir…Ebû Hureyre radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre Nebî salallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Kul, Allah'ın hoşnut olduğu bir sözü önemsemeksizin söyleyiverir de Allah onun derecesini yüceltir. Yine bir kul Allah'ın gazabını gerektiren bir sözü hiç önemsemeksizin söyleyiverir de Allah onu bu sözü sebebiyle cehennemin dibine atar. " Buhârî, Rikak 23. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd 10; İbni Mâce, Fiten 12
  19. 1519Kul, Allah'ın hoşnut olduğu bir sözü söyler, fakat onunla Allah'ın rızâsını kazanacağı hiç aklına gelmez…Ebû Abdurrahman Bilâl İbni'l-Hâris el-Müzenî radıyallahu anh' den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Kul, Allah'ın hoşnut olduğu bir sözü söyler, fakat onunla Allah'ın rızâsını kazanacağı hiç aklına gelmez. Halbuki Allah, o söz sebebiyle, kendisine kavuştuğu kıyamet gününe kadar o kimseden hoşnut olur. Yine bir kul da Allah'ın gazabını gerektiren bir söz söyler fakat o sözün kendisini Allah'ın gazabına çarptıracağını düşünmez. Oysa Allah, o kimseye o kötü söz sebebiyle kendisine kavuşacağı kıyamet gününe kadar gazap eder. " Muvatta, Kelâm 5; Tirmizî, Zühd 12. Ayrıca bk. İbni Mâce, Fiten 12
  20. 1520Ey Allah'ın Resûlü! Bana kesinlikle yapmam gereken bir iş söyle dedim. Efendimiz: - " Rabbim Allah'tır de…Süfyân İbni Abdullah radıyallahu anh şöyle dedi: - Ey Allah'ın Resûlü! Bana kesinlikle yapmam gereken bir iş söyle dedim. Efendimiz: - " Rabbim Allah'tır de, sonra dosdoğru ol! " buyurdu. Ben: - Ey Allah'ın Resûlü! Hakkımda (zararını göreceğimden) en çok endişe ettiğin şey nedir? dedim. Efendimiz, o güzel dilini eliyle tuttu ve: - " İşte budur! " buyurdu. Tirmizî, Zühd 61; Ayrıca bk. İbni Mâce, Fiten 12