Bölümler
368Müslümanın Hayat ÖlçüleriHadisler: 1-687
- 02İhlâs ve İyi NiyetNo. 1-13
- 03TövbeNo. 14-25
- 04SabırNo. 26-54
- 05Doğru Söylemek (Sıdk)No. 55-60
- 06Her An Allah ile Beraber Olma Bilinci (Murâkabe)No. 61-69
- 07Sorumluluk Bilinci (Takva)No. 70-74
- 08Allah’a Kesin İman (Yakîn) ve O’na Dayanmak (Tevekkül)No. 75-85
- 09Dürüst Olmak (İstikâmet)No. 86-87
- 10Yaratılıştaki İhtişamı Düşünmek
- 11Hayırlı İşlere KoşmakNo. 88-95
- 12Allah İçin ÇalışmakNo. 96-112
- 13Ömrün Sonlarına Doğru Hayır Hasenâtı ArtırmakNo. 113-117
- 14Hayır Yollarının ÇokluğuNo. 118-143
- 15İbadette Ölçülü DavranmakNo. 144-154
- 16Amellerde DevamlılıkNo. 155-157
- 17Sünnete ve Âdâba UymakNo. 158-169
- 18Allah’ın Hükmüne Boyun EğmekNo. 170
- 19Dinde Yenilik (Bid’at)No. 171-172
- 20İyi veya Kötü Çığır AçmakNo. 173-174
- 21Hayra Aracılık, Hidayete ÇağrıNo. 175-178
- 22İyilikte ve Takvada YardımlaşmakNo. 179-182
- 23Samimiyet (Nasîhat)No. 183-185
- 24İyiliği Teşvik, Kötülükle Mücadele Etmek (Emr-i Bi’l-Ma’rûf Nehy-i Ani’l-Münker)No. 186-199
- 25İyiliği Emredip Kötülükten Nehyettiği Hâlde Aksini YapmakNo. 200
- 26Emanete Riayet EtmekNo. 201-204
- 27Haksızlık (Zulüm)No. 205-223
- 28Müslümanlar Arası HukukNo. 224-241
- 29Kusurların ÖrtülmesiNo. 242-245
- 30İhtiyaçların GiderilmesiNo. 246
- 31Aracılık EtmekNo. 247-249
- 32İnsanların Arasını DüzeltmekNo. 250-253
- 33YoksullarNo. 254-261
- 34Muhtaçları Himaye EtmekNo. 262-274
- 35Hanımlara İyi DavranmakNo. 275-282
- 36Kocanın, Eşi Üzerindeki HaklarıNo. 283-290
- 37Ailenin Geçimini SağlamakNo. 291-298
- 38Malın En İyisinden İnfak EtmekNo. 299
- 39Aile Fertlerine Allah’a İtaat Şuuru VermekNo. 300-304
- 40Komşu HakkıNo. 305-313
- 41Anne Babaya İyilik Etmek, Akrabayı GözetmekNo. 314-337
- 42Anne Babaya İsyan Etmek ve Akraba ile İlişkiyi KesmekNo. 338-342
- 43Anne Babanın Dostlarına, Yakınlara ve Eşe İyilik EtmekNo. 343-346
- 44Ehl-İ Beyt’e Saygı GöstermekNo. 347-348
- 45Âlimlere, Büyüklere ve Fazilet Ehline Saygı GöstermekNo. 349-360
- 46Hayırlı İnsanları Ziyaret EtmekNo. 361-375
- 47Allah İçin SevmekNo. 376-386
- 48Allah’ın Kulunu SevmesiNo. 387-389
- 49Başkalarına Eziyet VermemekNo. 390
- 50İnsanları Yaptıklarına Göre Değerlendirmek, İç Hâllerini Allah’a BırakmakNo. 391-396
- 51Allah’tan Korkmak (Havf)No. 397-412
- 52Allah’tan Yana Ümitvar Olmak (Recâ)No. 413-440
- 53Ümitvar Olmanın SevabıNo. 441-443
- 54Korku ile Ümit Arasında YaşamakNo. 444-446
- 55Allah Korkusuyla AğlamakNo. 447-457
- 56Dünyaya Meyletmemek (Zühd)No. 458-491
- 57Sade YaşamakNo. 492-522
- 58Kanaat ve TokgözlülükNo. 523-538
- 59İstenmeden Verilen Sadakanın AlınmasıNo. 539
- 60El Emeğiyle GeçinmekNo. 540-544
- 61CömertlikNo. 545-563
- 62CimrilikNo. 564
- 63Başkasını Kendine Tercih Etmek (Îsâr)No. 565-569
- 64İyilikte YarışmakNo. 570-571
- 65Helâl Kazanıp Helâl Yolda HarcamakNo. 572-574
- 66Ölümü HatırlamakNo. 575-581
- 67Kabir ZiyaretiNo. 582-585
- 68Ölümü Temenni EtmemekNo. 586-588
- 69Günahlardan Korunmak ve Şüpheli Şeylerden Sakınmak (Vera’)No. 589-597
- 70İnsanlardan Uzaklaşarak Tek Başına Yaşamak (Uzlet)No. 598-602
- 71İyiliklerden Yana Olmak ve Fenalıklardan Kaçınmak
- 72Tevazu ve ŞefkatNo. 603-612
- 73Kibir ve GururNo. 613-621
- 74Güzel AhlâkNo. 622-632
- 75Yumuşak Huylu Olmak (Hilm) ve Ölçülü Hareket Etmek (Teennî)No. 633-643
- 76Affedici OlmakNo. 644-648
- 77Eziyetlere KatlanmakNo. 649
- 78Dinî Konular da Hassas OlmakNo. 650-653
- 79Yöneten Yönetilen İlişkilerinde ÖlçüNo. 654-659
- 80Adaletli YöneticiNo. 660-663
- 81Yöneticilere İtaatte ÖlçüNo. 664-674
- 82İdareciliğin İstenmemesiNo. 675-678
- 83Yönetimde İstişare ve İşbirliğiNo. 679-680
- 84İdareciliğin Hırslılara VerilmemesiNo. 681
- 85HayâNo. 682-685
- 86Sır SaklamakNo. 686-689
EdepHadisler: 688-728
- 88Ahde Vefa ve Sözünde DurmakNo. 690-692
- 89Hayırlı İşleri SürdürmekNo. 693
- 90Güler Yüzlü ve Tatlı Sözlü OlmakNo. 694-696
- 91Anlaşılır Şekilde KonuşmakNo. 697-698
- 92Dinleme ÂdâbıNo. 699
- 93Öğüt Vermede ÖlçüNo. 700-703
- 94Ağırbaşlılık (Vakar)No. 704
- 95İbadet Yerlerinde Saygılı DavranmakNo. 705-706
- 96Misafir AğırlamakNo. 707-708
- 97İyi İşleri MüjdelemekNo. 709-712
- 98Yolcunun VedalaşmasıNo. 713-718
- 99İstihar e ve İstişareNo. 719
- 100İbadet Yerlerine Gidiş Geliş ÂdâbıNo. 720-721
- 101İyi İşlere Sağdan BaşlamakNo. 722-728
Yemek Yeme ÂdâbıHadisler: 729-779
- 103Yemeğe Besmele ile Başlamak, Hamd Ederek BitirmekNo. 729-736
- 104Yemeğe Kusur BulmamakNo. 737-738
- 105Nafile Oruç Tutan Kimsenin Yemek Davetine KatılmasıNo. 739
- 106Yemeğe Davet Edilen Kimsenin Yanında Başkalarını da GötürmesiNo. 740
- 107Sofra ÂdâbıNo. 741-742
- 108Birlikte Meyve Yerken Ölçülü DavranmakNo. 743-744
- 109Yemeği Yemek Kabının Kenarından YemekNo. 745-746
- 110Yaslanarak YememekNo. 747-748
- 111Sofra Âdâbı (Devamı)No. 749-755
- 112Yemek YemeNo. 756-757
- 113İçeceklerle İlgili ÂdâbNo. 758-762
- 114Büyük Su Kabının Ağzından Su İçmemekNo. 763-765
- 115Su Kabına ÜflememekNo. 766-767
- 116Su İçme ÂdâbıNo. 768-774
- 117Su İçilecek KaplarNo. 775-779
Giyim KuşamHadisler: 780-814
- 119Giyim TarzıNo. 780-789
- 120Gömlek GiymekNo. 790
- 121Giyeceklerin Uzunluğu ve KısalığıNo. 791-802
- 122Giyimde Abartıya KaçmamakNo. 803
- 123Kişinin Durumuna Uygun GiyinmesiNo. 804
- 124İpekli GiyinmekNo. 805-811
- 125Yırtıcı Hayvanların Derisini KullanmamakNo. 812-813
- 126Yeni Elbise ve Ayakkabı Giyildiğinde Dua EtmekNo. 814
SelâmHadisler: 846-895
- 133Selâmlaşmak ve Selâmı YaymakNo. 846-851
- 134Selâm Verme UsûlüNo. 852-862
- 135Evine Giren Kimsenin Selâm VermesiNo. 863
- 136Çocuklara Selâm VermekNo. 864
- 137Hanımlarla SelâmlaşmakNo. 865-867
- 138Farklı İnanç Kesimleriyle SelâmlaşmaNo. 868-870
- 139Topluluktan Ayrılan Kimsenin Selâm VermesiNo. 871
- 140İzin İsteme ÂdâbıNo. 872-879
- 141Aksırma ve Esneme ÂdâbıNo. 880-886
- 142Tokalaşma ve Kucaklaşma ÂdâbıNo. 887-895
Hasta ZiyaretiHadisler: 896-957
- 144Hasta Ziyareti ve Cenazeyi KaldırmaNo. 896-902
- 145Hastalara Dua EtmekNo. 903-911
- 146Hasta Yakınlarına Hastanın Durumunu SormakNo. 912
- 147Hayatından Ümidini Kesen Kimsenin DuasıNo. 913-915
- 148Hastanın Hâlinden Şikâyet EtmesiNo. 916-918
- 149Ölmek Üzere Olan Kimseye Kelime-i Tevhidi Hatırlatmak (Telkîn)No. 919-920
- 150Ölünün Gözünü Kapadıktan Sonra Söylenecek SözNo. 921
- 151Ölmek Üzere Olan Hastanın Yanında Söylenebilecek SözlerNo. 922-926
- 152Ölen Kimse İçin AğlamakNo. 927-929
- 153Cenazenin Olumsuz Yönlerini AnlatmamakNo. 930
- 154Cenaze Namazına KatılmakNo. 931-933
- 155Cenaze Namazına Katılanların Çok OlmasıNo. 934-936
- 156Cenaze Namazında Okunacak DualarNo. 937-942
- 157Cenazeyi Bir An Evvel KaldırmakNo. 943-944
- 158Ölenin Borcunu Geciktirmeden ÖdemekNo. 945-946
- 159Kabir Başında Öğüt VermekNo. 947
- 160Kabir Başında Dua Edip Kur’an OkumakNo. 948-949
- 161Ölen İçin Sadaka Vermek ve Dua EtmekNo. 950-951
- 162Ölmüş Kimseleri Hayırla AnmakNo. 952-953
- 163Küçük Çocuğu Ölenlere Verilecek SevapNo. 954-956
- 164Helâk Edilen Kavimlerin Kalıntılarından İbret AlmakNo. 957
FaziletlerHadisler: 993-1270
- 175Kur’an-ı Kerim Okumanın FaziletiNo. 993-1003
- 176Kur’an-ı Kerim’i Sık Okumak ve UnutmamakNo. 1004-1005
- 177Kur’an-ı Kerim’i Güzel Sesle OkumakNo. 1006-1010
- 178Belirli Sûre ve Âyetleri OkumakNo. 1011-1024
- 179Birlikte Kur’an OkumakNo. 1025
- 180Abdestin FaziletiNo. 1026-1034
- 181Ezanın FaziletiNo. 1035-1043
- 182Namazların FaziletleriNo. 1044-1048
- 183Sabah ve İkindi Namazlarının FaziletiNo. 1049-1054
- 184Cemaatle Namaz İçin Camilere Gitmenin FaziletiNo. 1055-1062
- 185Camide Namazı Beklemenin FaziletiNo. 1063-1065
- 186Cemaatle Namaz Kılmanın FaziletiNo. 1066-1072
- 187Sabah ve Yatsı Namazlarında Camiye GitmekNo. 1073-1075
- 188Farz Namazlara Devam EtmekNo. 1076-1083
- 189Namazı İlk Safta Kılmanın Fazileti, Safları Tamamlayıp Düzgün TutmakNo. 1084-1098
- 190Sünnet Namazların FaziletiNo. 1099-1101
- 191Sabah Namazının SünnetiNo. 1102-1114
- 192Öğle Namazının SünnetiNo. 1115-1120
- 193İkindi Namazının SünnetiNo. 1121-1123
- 194Akşam Namazının SünnetiNo. 1124-1127
- 195Yatsı Namazının Sünnetleri
- 196Cuma Namazının SünnetiNo. 1128-1129
- 197Sünnet Namazları Evde KılmakNo. 1130-1133
- 198Vitir NamazıNo. 1134-1140
- 199Kuşluk NamazıNo. 1141-1145
- 200Tahiyyetü’l-Mescid NamazıNo. 1146-1147
- 201Abdest Aldıktan Sonra İki Rekât Namaz KılmakNo. 1148
- 202Cuma Gününün Fazileti ve Cumaya HazırlıkNo. 1149-1160
- 203Şükür SecdesiNo. 1161
- 204Gece İbadet Etmenin FaziletiNo. 1162-1189
- 205Teravih NamazıNo. 1190-1191
- 206Kadir Gecesini İhya Etmenin FaziletiNo. 1192-1198
- 207Ağız ve Diş TemizliğiNo. 1199-1208
- 208Zekâtın Farziyeti ve FaziletiNo. 1209-1217
- 209Ramazan Orucunun Farziyeti ve FaziletiNo. 1218-1224
- 210Ramazan Ayında İyilik EtmekNo. 1225-1226
- 211Şa’ban Ayında Tutulan OruçNo. 1227-1230
- 212Yeni Ay Görüldüğünde Yapılacak DuaNo. 1231
- 213Sahurun FaziletiNo. 1232-1235
- 214İftarı Geciktirmemek ve İftardan Sonra Yapılacak DuaNo. 1236-1242
- 215Oruçlunun Dikkat Etmesi Gereken HususlarNo. 1243-1244
- 216OruçNo. 1245-1248
- 217Bazı Mübarek Aylarda Tutulacak Orucun FaziletiNo. 1249-1251
- 218Zilhiccenin İlk Onunda Tutulan Orucun ve Diğer İyiliklerin FaziletiNo. 1252-1253
- 219Arefe Gününde ve Muharrem’in 9 ve 10. Günlerinde Tutulan Orucun FaziletiNo. 1254-1256
- 220Şevval Ayında Altı Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1257
- 221Pazartesi ve Perşembe Günlerinde Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1258-1260
- 222Her Aydan Üç Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1261-1267
- 223İftar Vermenin FaziletiNo. 1268-1270
CihadHadisler: 1288-1378
- 227Cihadın FaziletiNo. 1288-1355
- 228Şehitliğin FaziletiNo. 1356-1360
- 229Köle Azat Etmenin FaziletiNo. 1361-1362
- 230Kölelere İyi Davranmanın FaziletiNo. 1363-1364
- 231Kölelerin Sorumluluklarını Yerine GetirmesiNo. 1365-1368
- 232Fitne ve Karışıklık Zamanlarında İbadet Etmenin FaziletiNo. 1369
- 233Alışverişte ve Ödemelerde Kolaylık Göstermenin FaziletiNo. 1370-1378
YasaklarHadisler: 1514-1811
- 250GıybetNo. 1514-1530
- 251Gıybet Edenleri DinlememekNo. 1531-1533
- 252Sakıncası Olmayan GıybetNo. 1534-1538
- 253Laf Taşımamak (Nemîme)No. 1539-1541
- 254İnsanları GammazlamamakNo. 1542
- 255İkiyüzlülükNo. 1543-1544
- 256YalanNo. 1545-1549
- 257Yalan Söylenebilecek YerlerNo. 1550
- 258Bilinçli ve Doğru KonuşmaNo. 1551-1553
- 259Yalancı ŞahitlikNo. 1554
- 260İnsanlara ve Hayvanlara Lanet EtmemekNo. 1555-1562
- 261Günahkârlığı Telin Etmek
- 262Müslümana Hakaret Etmenin GünahıNo. 1563-1567
- 263Ölülere SövmemekNo. 1568
- 264İnsanlara Eziyet EtmemekNo. 1569-1570
- 265Kin Gütmemek, İlişkiyi Kesmemek ve İnsanlara Sırt ÇevirmemekNo. 1571-1572
- 266KıskançlıkNo. 1573
- 267Başkalarının Ayıplarını AraştırmamakNo. 1574-1576
- 268Sû-i Zanda BulunmamakNo. 1577
- 269Müslümanı KüçümsememekNo. 1578-1580
- 270Müslümanın Başına Gelen Felakete SevinmemekNo. 1581
- 271İnsanların Soylarına Dil UzatmamakNo. 1582
- 272Hile ve AldatmaNo. 1583-1587
- 273Ahde VefasızlıkNo. 1588-1591
- 274İyilikleri Başa KakmamakNo. 1592
- 275Böbürlenmemek ve Haddini AşmamakNo. 1593-1594
- 276Üç Günden Fazla Küs DurmamakNo. 1595-1601
- 277Başkalarının Yanında Birisiyle Gizli KonuşmamakNo. 1602-1603
- 278İşkence EtmemekNo. 1604-1612
- 279Canlıları YakmamakNo. 1613-1614
- 280Borcunu Ödemeyi GeciktirmemekNo. 1615
- 281Hibeden VazgeçmekNo. 1616-1617
- 282Yetim Malı YememekNo. 1618
- 283Faiz (Riba) YememekNo. 1619
- 284Gösteriş (Riya) YapmamakNo. 1620-1624
- 285Riyayı Andıran ŞeylerNo. 1625
- 286Harama BakmamakNo. 1626-1631
- 287Nâmahrem Bir Kadınla Başbaşa KalmamakNo. 1632-1634
- 288Karşı Cinse Benzemeye ÇalışmamakNo. 1635-1637
- 289Başka Milletlere ÖzenmemekNo. 1638-1640
- 290Saçları Siyaha BoyamamakNo. 1641
- 291Saç Kestirme ÂdâbıNo. 1642-1645
- 292Peruk Takmamak, Dövme Yaptırmamak ve Estetik Amaçla Dişleri SeyrekleştirmemekNo. 1646-1649
- 293Saç ve Sakaldaki Beyaz Kılları KoparmamakNo. 1650-1651
- 294Sağ Elle TaharetlenmemekNo. 1652
- 295Ayakkabı Giyme ÂdâbıNo. 1653-1655
- 296Yangına Karşı Tedbir AlmakNo. 1656-1658
- 297İşleri Zora KoşmamakNo. 1659-1660
- 298Cenazenin Ardından Yas TutmakNo. 1661-1671
- 299Kâhin, Falcı, Medyum ve Benzerlerine İnanmamakNo. 1672-1677
- 300UğursuzlukNo. 1678-1681
- 301Canlı Resmi YapmamakNo. 1682-1691
- 302Köpek EdinmemekNo. 1692-1693
- 303Hayvanlara Çan TakmamakNo. 1694-1695
- 304Pislik Yemeye Alışmış Hayvana BinmemekNo. 1696
- 305Mescitleri KirletmemekNo. 1697-1699
- 306Mescit ÂdâbıNo. 1700-1704
- 307Kötü Kokularla Camiye GitmemekNo. 1705-1708
- 308Hutbe Dinlerken Oturma ÂdâbıNo. 1709
- 309Hacılara Benzemek İçin Zilhiccenin Başından İtibaren Kurban Kesinceye Kadar Saçın ve Tırnakların KesilmemesiNo. 1710
- 310Yasaklanan YeminlerNo. 1711-1715
- 311Biler ek Yalan Yere Yemin EtmemekNo. 1716-1718
- 312Yemin KefaretiNo. 1719-1722
- 313Boş Yere Yapılan Yeminler İçin Kefaretin OlmamasıNo. 1723
- 314Alışverişte Yemin EtmemekNo. 1724-1725
- 315Allah İçin İstemekNo. 1726-1727
- 316Yöneticilere Hitap TarzıNo. 1728
- 317Fasık ve Zalimlere Hitap TarzıNo. 1729
- 318Hastalıklara SövmemekNo. 1730
- 319Rüzgâra SövmemekNo. 1731-1733
- 320Horoza SövmemekNo. 1734
- 321Yağmurun Yağmasını Başka Sebeplere BağlamamakNo. 1735
- 322Müslümana Kâfir DememekNo. 1736-1737
- 323Kötü ve Çirkin Söz SöylememekNo. 1738-1739
- 324Konuşma ÂdâbıNo. 1740-1742
- 325Kendi Nefsini AşağılamamakNo. 1743
- 326Kötü Şeylere İyi İsimler VermemekNo. 1744-1745
- 327Kadınların Güzelliklerini Başkalarına AnlatmamakNo. 1746-1748
- 328“Allah ve Falan Kimse Dilerse” DememekNo. 1749
- 329Yatsıdan Sonra Sohbet EtmemekNo. 1750-1752
- 330Kadının Kocasına Karşı YükümlülükleriNo. 1753
- 331Hanımın, Kocasından İzinsiz Nafile Oruç TutmamasıNo. 1754
- 332İmamdan Evvel Rükû veya Secdeye GitmemekNo. 1755
- 333Namazda Eli Böğre KoymamakNo. 1756
- 334Yemek Hazırken veya Tuvalet İhtiyacı Varken Namaza DurmamakNo. 1757
- 335Namazda Göğe BakmamakNo. 1758
- 336Namazda Sağa Sola BakınmamakNo. 1759-1760
- 337Kabre Doğru Namaz KılmamakNo. 1761
- 338Namaz Kılan Kimsenin Önünden GeçmemekNo. 1762
- 339Namaz İçin Kâmet Getirildikten Sonra Nafile Namaza BaşlamamakNo. 1763
- 340Sadece Cuma Gününü Oruçla ve Gecesini İbadetle GeçirmemekNo. 1764-1767
- 341Visâl Orucu TutmamakNo. 1768-1769
- 342Kabir Üstüne OturmamakNo. 1770
- 343Kabirler Üzerine Yapı YapmamakNo. 1771
- 344Efendisinden Kaçan Kölenin DurumuNo. 1772-1773
- 345Cezalarda Ayrımcılık YapmamakNo. 1774
- 346Topluma Rahatsızlık Veren Şeylerden SakınmakNo. 1775-1776
- 347Çocuklara Bağış Yaparken Eşit DavranmakNo. 1777
- 348Kadının Yas TutmasıNo. 1778
- 349Alışverişle İlgili Bazı YasaklarNo. 1779-1784
- 350Meşru Olmayan Yerlere Harcama YapmamakNo. 1785-1786
- 351Müslümana Silah ÇekmemekNo. 1787-1788
- 352Ezan Okunduktan Sonra Camiden ÇıkmamakNo. 1789
- 353İkram Edilen Güzel Kokuyu Geri ÇevirmemekNo. 1790-1791
- 354İnsanları Yüzlerine Karşı ÖvmemekNo. 1792-1794
- 355KarantinaNo. 1795-1796
- 356BüyüNo. 1797
- 357Zarar Görebileceği Yerlere Kur’an’ı GötürmemekNo. 1798
- 358Altın ve Gümüş Kapları KullanmamakNo. 1799-1801
- 359Erkeklerin GiyimiNo. 1802-1803
- 360Gün Boyunca SusmamakNo. 1804-1805
- 361Başkasını Kendi Babası Kabul EtmemekNo. 1806-1809
- 362Allah ve Peygamber’in Yasaklarını İşlememekNo. 1810
- 363Yasakları Çiğneyenin TövbesiNo. 1811
Tüm hadisler
81 / 95- 1602Üç kişi bir arada iken, diğerini bırakıp ikisi fısıldaşmasınİbni Ömer radıyallahu anhümâ 'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Üç kişi bir arada iken, diğerini bırakıp ikisi fısıldaşmasın." Buhârî, İsti'zân 45; Müslim, Selâm 36; Ayrıca bk. Ebû Dâvud, Edeb 24; İbni Mâce, Edeb 50 Hadisi Ebû Dâvûd şu ziyâde ile rivâyet etti (Edeb 24): Râvilerden Ebû Sâlih dedi ki; İbni Ömer'e "Peki dört kişi olurlarsa?" diye sordum. "O zaman sakıncası yoktur" dedi. İmam Mâlik Muvatta 'da (Kelâm 13,14) Abdullah İbni Dînâr'ın şöyle dediğini nakleder: Bir gün ben Abdullah İbni Ömer ile birlikte Hâlid İbni Ukbe'nin çarşı içindeki evinde bulunuyordum. Bir kişi gelip İbni Ömer'in yanında benden başka kimse olmadığı halde onunla gizlice konuşmak istedi. Bunun üzerine İbni Ömer, derhal bir başkasını çağırdı, biz evde dört kişi olduk. İbni Ömer, bana ve çağırdığı kişiye, "Siz biraz birlikte oyalanınız. Zira ben Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in, " Üç kişi bir arada iken, ikisi öbüründen ayrı olarak fiskos etmesin " buyurduğunu işittim, dedi.
- 1603Üç kişi bir arada bulunduğunuz vakit, başka insanlara karışıncaya kadar, (içinizden) iki kişi, diğerini…İbni Mes'ûd radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Üç kişi bir arada bulunduğunuz vakit, başka insanlara karışıncaya kadar, (içinizden) iki kişi, diğerini bırakıp fısıldaşmasın. Çünkü bu fısıldaşma, o kişiyi üzer. " Buhârî, İsti'zân 47; Müslim, Selâm 37, 38; Ayrıca bk. Ebû Dâvud, Edeb 24; Tirmizî, Edeb 59; İbni Mâce, Edeb 50
- 1604Bir kadın ölünceye kadar hapsettiği bir kedi yüzünden azâb edildi ve bu sebeple cehenneme girdi. Hayvanı…İbni Ömer radıyallahu anhümâ' dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Bir kadın ölünceye kadar hapsettiği bir kedi yüzünden azâb edildi ve bu sebeple cehenneme girdi. Hayvanı hapsettiğinde ona bir şey yedirmemiş, içirmemiş, yerdeki haşereleri yemesine bile izin ve imkân vermemişti. " Buhârî, Enbiyâ 54; Müslim, Selâm 151, 152, Birr 133, 134
- 1605Bunu yapan kim? Allah ona lânet etsin. Şu bir gerçektir ki, Resûllullah sallallahu aleyhi ve sellem canlı bir…İbni Ömer radıyallahu anhümâ 'dan rivayet edilmiştir. Kendisi birgün, bir kuşu hedef olarak dikip ona ok atan Kureyşli gençlerin yanına uğramıştı. Hedefe isabet etmeyen her ok için kuş sahibine bir ödeme yapıyorlardı. Gençler, İbni Ömer'in geldiğini görünce etrafa dağıldılar. İbni Ömer arkalarından şöyle seslendi: - Bunu yapan kim? Allah ona lânet etsin. Şu bir gerçektir ki, Resûllullah sallallahu aleyhi ve sellem canlı bir hayvanı hedef olarak dikip ona atış yapana lânet okudu. Buhârî, Zebâih 25; Müslim, Sayd 58, 60. Ayrıca bk. Tirmizî, Sayd 9; Nesâî, Dahâyâ 41; İbni Mâce, Zebâih 10
- 1606Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem öldürmek maksadıyla hayvanları bir yere hedef olarak bağlamayı…Enes radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem öldürmek maksadıyla hayvanları bir yere hedef olarak bağlamayı yasakladı. Buhârî, Zebâih 25; Müslim, Sayd 58; Ebû Dâvûd, Edâhî 11; Nesâî, Dahâyâ 79
- 1607kardeşlerimin yedincisi idimEbû Ali Süveyd İbni Mukarrin radıyallahu anh şöyle dedi: Ben, Mukarrinoğullarının yedinci çocuğu idim. Bizim hepimizin sadece bir kölesi vardı. (Bir gün) en küçüğümüz onu tokatladı. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bize o köleyi âzâd etmemizi emretti. Müslim, Eymân 32-33 Müslim'in bir rivâyetinde (Eymân 33) " yedincisi" yerine "kardeşlerimin yedincisi idim" ifadesi yer almaktadır.
- 1608Bundan böyle bir daha asla köle dövmeyeceğimEbû Mes'ûd el-Bedrî radıyallahu anh şöyle dedi: Kölemi kamçı ile döverken arkamdan " Ey Ebû Mes'ûd, bilesin ki.. " diye bir ses duydum. Ancak kızgınlığımdan sesin sahibini çıkaramadım, sözün gerisini de anlamadım. Yaklaşınca bir de ne göreyim Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem değil mi! Ve bana, " Ey Ebû Mes'ûd! Bilesin ki Allah'ın gücü sana, senin bu köleye gücünün yettiğinden çok daha fazla yeter! " diyordu. Bunun üzerine ben, "Bundan böyle bir daha asla köle dövmeyeceğim" dedim. Müslim'deki bir rivayette, "Onun heybetinden elimdeki kırbaç yere düşüverdi" ifadesi bulunmaktadır. Başka bir rivayette (Müslim, Eymân 35): Bunun üzerine ben, " Ey Allahın Resûlü! Allah rızâsı için bu köleyi kölelikten âzat ettim" dedim. Resûl-i Ekrem de: - " Beri bak! Eğer böyle yapmasaydın seni mutlaka ateş yakardı (ya da cehennem ateşi seni sarardı )" buyurdu. Müslim, Eymân 34
- 1609Kim, işlemediği bir suçtan ötürü cezalandırmak maksadıyla kölesini döver veya sebepsiz yere tokatlarsa, bunun…İbni Ömer radıyallahu anhümâ' dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Kim, işlemediği bir suçtan ötürü cezalandırmak maksadıyla kölesini döver veya sebepsiz yere tokatlarsa, bunun kefâreti o köleyi âzat etmesidir. " Müslim, Eymân 30
- 1610Andolsun ki ben, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem 'in: " İnsanlara haksız yere dünyada azâb edenlere…Hişâm İbni Hakîm İbni Hizâm radıyallahu anh 'den rivayet edildiğine göre kendisi, Şam'da, başlarına zeytinyağı döküldükten sonra güneş altında beklemeye mahkum edilmiş çiftçilere rastladı. - Bu ne haldir? diye sordu. - Arazi vergisi (haraç) yüzünden bir rivâyette ise baş vergisi (cizye) yüzünden cezalandırılıyorlar, denildi. Bunun üzerine Hişâm: - Andolsun ki ben, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem 'in: " İnsanlara haksız yere dünyada azâb edenlere Allah, mutlaka azâb eder" buyurduğunu işittim dedi ve Emîr'in huzuruna çıkıp durumu ona arzetti. Emîr de çiftçilerin serbest bırakılmalarını emretti. Müslim, Birr 117- 119. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, İmâre 32
- 1611Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yüzü ateşle dağlanarak damgalanmış bir merkep gördü ve durumu çirkin…İbni Abbâs radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yüzü ateşle dağlanarak damgalanmış bir merkep gördü ve durumu çirkin buldu, onaylamadı. Bunun üzerine İbni Abbas (kendi kendine), Allah'a yemin ederim ki ben bundan böyle hayvanın yüzünden uzak bir yerine damga vuracağım, dedi. Merkebinin uyluklarına damga vurduttu. İbni Abbâs böylece uyluklara damga vurduran ilk kişi oldu. Müslim, Libâs 108. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cihâd 52
- 1612Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yüze vurmayı ve yüzü damgalamayı yasakladıİbni Abbâs radıyallahu anhümâ' dan rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem , yüzüne damga vurulmuş bir merkebin yanından geçti. Bunun üzerine; " Bu hayvanın yüzünü dağlayana Allah lânet etsin !" buyurdu. Müslim, Libâs 107. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Libâs 52 Müslim'in bir başka rivayetinde de (Libas 106); "Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yüze vurmayı ve yüzü damgalamayı yasakladı" denilmektedir.
- 1613Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bir keresinde bizi bir seriyye içinde savaşa gönderdi. Kureyşlilerden…Ebû Hureyre radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bir keresinde bizi bir seriyye içinde savaşa gönderdi. Kureyşlilerden iki kişinin adını vererek: - " Falan ve falanı ele geçirirseniz ateşte yakınız! " buyurdu. Sonra yola çıkacağımız sırada: - " Ben daha önce size falan ve falanı ele geçirdiğinizde ateşte yakmanızı emretmiştim. Halbuki ateşle ancak Allah azâb eder. Bu sebeple siz o iki kişiyi ele geçirdiğinizde (yakmayın) öldürün! " buyurdu. Buhârî, Cihâd 107, 149. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cihâd 112; Tirmizî, Siyer 20
- 1614Bir seferde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in maiyyetinde bulunuyorduk. Hz. Peygamber abdest bozmak…İbni Mes'ûd radıyallahu anh şöyle dedi: Bir seferde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' in maiyyetinde bulunuyorduk. Hz. Peygamber abdest bozmak için yanımızdan uzaklaştı. Bu sırada biz iki yavrusu olan küçük bir kaya kuşu gördük, yavruları aldık. Kuşcağız yavrularını kurtarmak için çırpınmaya başladı. Tam bu sırada Nebî sallallahu aleyhi ve sellem geldi ve: - " Bu kuşu yavrularını almak suretiyle kim tedirgin etti? Verin ona yavrularını! " buyurdu. Bir kere de yaktığımız karınca yuvasını gördü ve: - " Karıncaları kim yaktı ?" diye sordu. - Biz, dedik. - " Gerçek şu ki, ateşle azâb etmek, ateşin yaratıcısından başka hiç kimse için uygun ve meşrû değildir " buyurdu. Ebû Dâvûd, Cihâd 112, Âdâb 164
- 1615Zenginin borcunu ödemeyi ertelemesi zulümdür. Sizin biriniz hali vakti yerinde olan birine havâle edildiğinde…Ebû Hureyre radıyallahu anh' den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Zenginin borcunu ödemeyi ertelemesi zulümdür. Sizin biriniz hali vakti yerinde olan birine havâle edildiğinde, bu havâleyi kabullenip o kişiye müracaat etsin ." Buhârî, Havâlât 1, 2, İstikrâz 12. Ayrıca bk. Müslim, Müsâkât 33; Ebû Dâvûd, Büyû’ 10; Tirmizî, Büyû’ 68; Nesâî, Büyû’ 100, 101; İbni Mâce, Sadakât 8
- 1616Bağışından dönen kimse, kusmuğunu yalayan köpeğe benzer ." Buhârî, Hibe 30, Zekât 59, Cihâd 137, Hiyel 14…İbni Abbas radıyallahu anhümâ' dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: " Bağışından dönen kimse, kusmuğunu yalayan köpeğe benzer ." Buhârî, Hibe 30, Zekât 59, Cihâd 137, Hiyel 14; Müslim, Hibât 2, 5, 8. Ayrıca bk. Tirmizî, Büyû' 62; Nesâî, Zekât 100; İbni Mâce, Hibât 5 Müslim'in bir rivâyetinde (Hibât 5), " Verdiği sadakadan dönen kimse, yediğini kustuktan sonra dönüp onu yiyen köpeğe benzer " buyurulur. Bir başka rivâyette (Müslim, Hibât 7) ise, " Bağışından dönen, kusmuğunu yiyen gibidir" denilmektedir.
- 1617Ben iyi cins bir atımı Allah rızâsı için bir mücâhide vermiştim. O zât ata iyi bakamadı, onu zayıflattı…Ömer İbni'l-Hattâb radıyallahu anh şöyle dedi: Ben iyi cins bir atımı Allah rızâsı için bir mücâhide vermiştim. O zât ata iyi bakamadı, onu zayıflattı. Bunun üzerine ben hayvanı para ile satın almak istedim. Ucuza vereceğini de tahmin ediyordum. Durumu Nebî sallallahu aleyhi ve sellem' e arzettim. O şöyle buyurdu: - " Bir dirheme bile verse, sakın onu satın alma, verdiğin sadakadan asla dönme! Zira bağışından dönen, kustuğunu yalayan gibidir. " Buhârî, Hibe 30, 37; Müslim, Hibât 1, 2, 3, 4. (Ayrıca bk. Önceki hadisin diğer kaynakları.)
- 1618Allah'a ortak koşmak, sihir (büyü) yapmak, Allah'ın haram kıldığı bir nefsi haksız yere öldürmek, faiz yemek…Ebû Hureyre radıyallahu anh' den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: - "Yedi helâk ediciden kaçının!" Sahâbîler: - Ey Allahın Resûlü! Bunlar nelerdir? diye sordular. Hz. Peygamber: - "Allah'a ortak koşmak, sihir (büyü) yapmak, Allah'ın haram kıldığı bir nefsi haksız yere öldürmek, faiz yemek, yetim malı yemek, savaş meydanından kaçmak, evli, namuslu ve hiçbir şeyden haberi olmayan kadınlara zina isnad etmektir , ” buyurdu. Buhârî, Vasâyâ 23, Tıb 38, Hudûd 44; Müslim, Îmân 145. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Vasâyâ 10; Nesâî, Vasâyâ 12
- 1619şâhitlerine ve kâtibine deİbni Mes'ûd radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem faiz alana da verene de lânet etti. Müslim, Müsâkât 105-106; Tirmizî, Büyû’ 2. Ayrıca bk. Buhârî, Büyû’ 24, 25, 113; Ebû Dâvûd, Büyû’ 4; İbni Mâce, Ticârât 58 Tirmizî ve diğer muhaddisler, "şâhitlerine ve kâtibine de" kelimelerini ilave ettiler.
- 1620Ben, ortakların ortaklıktan en uzak olanıyım. Kim işlediği amelde benden başkasını bana ortak koşarsa, o…Ebû Hureyre radıyallahu anh şöyle dedi: Ben Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' i şöyle buyururken dinledim: Allah Teâlâ buyurdu ki: “ Ben, ortakların ortaklıktan en uzak olanıyım. Kim işlediği amelde benden başkasını bana ortak koşarsa, o kişiyi de ortak koştuğunu da reddederim .” Müslim, Zühd 46. Ayrıca bk. Ahmed İbni Hanbel, Müsned , II, 301, 435
- 1621Kıyamet günü hesabı ilk görülecek kişi, şehit düşmüş bir kimse olup huzura getirilir. Allah Teâlâ ona verdiği…Ebû Hureyre radıyallahu anh Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem' i şöyle buyururken dinledim dedi: “Kıyamet günü hesabı ilk görülecek kişi, şehit düşmüş bir kimse olup huzura getirilir. Allah Teâlâ ona verdiği nimetleri hatırlatır, o da hatırlar ve bunlara kavuştuğunu itiraf eder. Cenâb-ı Hak: - Peki, bunlara karşılık ne yaptın ? buyurur. - Şehit düşünceye kadar senin uğrunda cihad ettim, diye cevap verir. - Yalan söylüyorsun. Sen, "babayiğit adam" desinler diye savaştın, o da denildi, buyurur. Sonra emrolunur da o kişi yüzüstü cehenneme atılır. Bu defa ilim öğrenmiş, öğretmiş ve Kur‘an okumuş bir kişi huzura getirilir. Allah ona da verdiği nimetleri hatırlatır. O da hatırlar ve itiraf eder. Ona da: - Peki, bu nimetlere karşılık ne yaptın ? diye sorar. - İlim öğrendim, öğrettim ve senin rızân için Kur'an okudum, cevabını verir. - Yalan söylüyorsun. Sen "âlim" desinler diye ilim öğrendin, "ne güzel okuyor" desinler diye Kur'an okudun. Bunlar da senin hakkında söylendi, buyurur. Sonra emrolunur o da yüzüstü cehenneme atılır. (Daha sonra) Allah'ın kendisine her çeşit mal ve imkân verdiği bir kişi getirilir. Allah verdiği nimetleri ona da hatırlatır. Hatırlar ve itiraf eder. - Peki ya sen bu nimetlere karşılık ne yaptın ? buyurur. - Verilmesini sevdiğin, razı olduğun hiçbir yerden esirgemedim, sadece senin rızânı kazanmak için verdim, harcadım, der. - Yalan söylüyorsun. Halbuki sen, bütün yaptıklarını "ne cömert adam" desinler diye yaptın. Bu da senin için zaten söylendi , buyurur. Emrolunur bu da yüzüstü cehenneme atılır.” Müslim, İmâre 152