Ben, kibirli ve zorba kimselere tahsis edildim

Ebu Hureyre'den rivayet edildiğine göre, o, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu demiştir: Cennet ile Cehennem tartıştı. Cehennem: "Ben, kibirli ve zorba kimselere tahsis edildim," dedi. Cennet ise; "Benim ne eksiğim var da, zayıf ve hakir görülen insanlar bana giriyor," diye karşılık verdi. Bunun üzerine Allah Teala Cennete; "Sen benim rahmetimsin. Seninle dilediğim kullanma merhamet ederim." Cehenneme de; "Sen de benim azabımsın. Seninle dilediğim kullanma azdb ederim," dedi. Cennet ve Cehennemin her birini dolduracak varlık vardır. Şöyle ki, Cehennem, Allah Teala ayağını üstüne basıncaya kadar dolmak bilmez. Allah Teala ayağını üstüne basınca "Yeter, yeter," der, dolar ve büzülür. Allah Teala kullanndan hiçbirine haksızlık etmez: Cennetin dolması için ise Allah Teala başka varlıklar yaratır.

Fethu'l-Bârî Açıklaması

Cehennemin ..........daha var mı?" sözünün hangi anlama geldiği konusunda rivayetler larklılık göstermektedir. Bu bölümde zikredilen hadislerden, Cehennemin bu sözünün, Cehennemliklerin artırılmasl talebini yansıttığı anlaşllmaktadır. Ancak bazı selef alimlerine göre, burada istifham-ı inkarı söz konusudur. Buna göre, Cehennem. sanki şöyle demiştir: "Bende daha fazla alacak yer kalmadı." Taberi, Hakem İbn Eban kanalıyla İkrime'nin".........(daha var mı?)" ayetini şu şekilde açıkladığınl nakletmiştir: "Doldum, 'gfrilecek yer kaldı mı?" Taberi, merru' hadislerde anlatılanlardan yola çıkarak, Cehennem in bu sözünün bir artış talebi olduğu şeklindeki görüşü tercih etmiştir.

Süleyman et-Teymi'nin Katade'den naklettiği rivayete göre, hadisin .kad.kad bölümü .....kad kad şeklinde nakledilmiştir. Bu da bir lehçedir. Her lehçede "yeter" anlamına gelir . ..... Kad kelimesinin Cehennemin çıkardığı ses olduğu ileri sürülmüşse de, çoğunluğa göre isabetli olan bir önceki açıklamadır. Hadiste geçen "kademıayak" Iafzı ile ne kastedildiği konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Selefin bu ve buna benzer konulardaki görüşü bilinmektedir. Selef, bu tür laflZIarıgeldiği gibi kabuI eder ve bunların te'vilini yapmaz. Doğrusu; bu tür Iafızların Allah Teala hakkında eksikliği akla getirmesinin imkansız olduğuna inanırız.

Cennete girenlerin zayıf ve hakir görülen kimseler olarak tavsif edilmesi, insanların çoğunun sahip olduğu düşünceye göredir. Halbuki Allah katında onlar, dereceleri yüksek ve değerli kimselerdir. Yine de bilincinde olduklarıAllah'ın azameti ve O'na karşı boyun eğmelerinden dolayı, Rablerine karşı son derece itaatkar davranırlar ve kullar arasında da kendilerini son derece basit görürler. Cennetliklerin bu şekilde zayıf ve hakir olarak tavsif edilmesi uygundur. Bu konudaki ikinci bir yoruma göre ise, hadisteki hasırlı ifade bir genellerneyi ifade etmektedir. İmam Nevevı şöyle demiştir: "Bu hadis olduğu gibi anlaşılır.

Allah Teala Cennet ve Cehenneme bir temyiz kabiliyeti vermiştir. Bu sayede Onlar idrak eder, tartışabilir ve karşılıklı olarak görüşlerini söyleyebilir