İçeriğe geç

Riyazus Salihin

Bölümler (368)

Müslümanın Hayat ÖlçüleriHadisler: 1-687
  1. 2İhlâs ve İyi NiyetHadisler: 1-13
  2. 3TövbeHadisler: 14-25
  3. 4SabırHadisler: 26-54
  4. 5Doğru Söylemek (Sıdk)Hadisler: 55-60
  5. 6Her An Allah ile Beraber Olma Bilinci (Murâkabe)Hadisler: 61-69
  6. 7Sorumluluk Bilinci (Takva)Hadisler: 70-74
  7. 8Allah’a Kesin İman (Yakîn) ve O’na Dayanmak (Tevekkül)Hadisler: 75-85
  8. 9Dürüst Olmak (İstikâmet)Hadisler: 86-87
  9. 10Yaratılıştaki İhtişamı Düşünmek
  10. 11Hayırlı İşlere KoşmakHadisler: 88-95
  11. 12Allah İçin ÇalışmakHadisler: 96-112
  12. 13Ömrün Sonlarına Doğru Hayır Hasenâtı ArtırmakHadisler: 113-117
  13. 14Hayır Yollarının ÇokluğuHadisler: 118-143
  14. 15İbadette Ölçülü DavranmakHadisler: 144-154
  15. 16Amellerde DevamlılıkHadisler: 155-157
  16. 17Sünnete ve Âdâba UymakHadisler: 158-169
  17. 18Allah’ın Hükmüne Boyun EğmekHadisler: 170
  18. 19Dinde Yenilik (Bid’at)Hadisler: 171-172
  19. 20İyi veya Kötü Çığır AçmakHadisler: 173-174
  20. 21Hayra Aracılık, Hidayete ÇağrıHadisler: 175-178
  21. 22İyilikte ve Takvada YardımlaşmakHadisler: 179-182
  22. 23Samimiyet (Nasîhat)Hadisler: 183-185
  23. 24İyiliği Teşvik, Kötülükle Mücadele Etmek (Emr-i Bi’l-Ma’rûf Nehy-i Ani’l-Münker)Hadisler: 186-199
  24. 25İyiliği Emredip Kötülükten Nehyettiği Hâlde Aksini YapmakHadisler: 200
  25. 26Emanete Riayet EtmekHadisler: 201-204
  26. 27Haksızlık (Zulüm)Hadisler: 205-223
  27. 28Müslümanlar Arası HukukHadisler: 224-241
  28. 29Kusurların ÖrtülmesiHadisler: 242-245
  29. 30İhtiyaçların GiderilmesiHadisler: 246
  30. 31Aracılık EtmekHadisler: 247-249
  31. 32İnsanların Arasını DüzeltmekHadisler: 250-253
  32. 33YoksullarHadisler: 254-261
  33. 34Muhtaçları Himaye EtmekHadisler: 262-274
  34. 35Hanımlara İyi DavranmakHadisler: 275-282
  35. 36Kocanın, Eşi Üzerindeki HaklarıHadisler: 283-290
  36. 37Ailenin Geçimini SağlamakHadisler: 291-298
  37. 38Malın En İyisinden İnfak EtmekHadisler: 299
  38. 39Aile Fertlerine Allah’a İtaat Şuuru VermekHadisler: 300-304
  39. 40Komşu HakkıHadisler: 305-313
  40. 41Anne Babaya İyilik Etmek, Akrabayı GözetmekHadisler: 314-337
  41. 42Anne Babaya İsyan Etmek ve Akraba ile İlişkiyi KesmekHadisler: 338-342
  42. 43Anne Babanın Dostlarına, Yakınlara ve Eşe İyilik EtmekHadisler: 343-346
  43. 44Ehl-İ Beyt’e Saygı GöstermekHadisler: 347-348
  44. 45Âlimlere, Büyüklere ve Fazilet Ehline Saygı GöstermekHadisler: 349-360
  45. 46Hayırlı İnsanları Ziyaret EtmekHadisler: 361-375
  46. 47Allah İçin SevmekHadisler: 376-386
  47. 48Allah’ın Kulunu SevmesiHadisler: 387-389
  48. 49Başkalarına Eziyet VermemekHadisler: 390
  49. 50İnsanları Yaptıklarına Göre Değerlendirmek, İç Hâllerini Allah’a BırakmakHadisler: 391-396
  50. 51Allah’tan Korkmak (Havf)Hadisler: 397-412
  51. 52Allah’tan Yana Ümitvar Olmak (Recâ)Hadisler: 413-440
  52. 53Ümitvar Olmanın SevabıHadisler: 441-443
  53. 54Korku ile Ümit Arasında YaşamakHadisler: 444-446
  54. 55Allah Korkusuyla AğlamakHadisler: 447-457
  55. 56Dünyaya Meyletmemek (Zühd)Hadisler: 458-491
  56. 57Sade YaşamakHadisler: 492-522
  57. 58Kanaat ve TokgözlülükHadisler: 523-538
  58. 59İstenmeden Verilen Sadakanın AlınmasıHadisler: 539
  59. 60El Emeğiyle GeçinmekHadisler: 540-544
  60. 61CömertlikHadisler: 545-563
  61. 62CimrilikHadisler: 564
  62. 63Başkasını Kendine Tercih Etmek (Îsâr)Hadisler: 565-569
  63. 64İyilikte YarışmakHadisler: 570-571
  64. 65Helâl Kazanıp Helâl Yolda HarcamakHadisler: 572-574
  65. 66Ölümü HatırlamakHadisler: 575-581
  66. 67Kabir ZiyaretiHadisler: 582-585
  67. 68Ölümü Temenni EtmemekHadisler: 586-588
  68. 69Günahlardan Korunmak ve Şüpheli Şeylerden Sakınmak (Vera’)Hadisler: 589-597
  69. 70İnsanlardan Uzaklaşarak Tek Başına Yaşamak (Uzlet)Hadisler: 598-602
  70. 71İyiliklerden Yana Olmak ve Fenalıklardan Kaçınmak
  71. 72Tevazu ve ŞefkatHadisler: 603-612
  72. 73Kibir ve GururHadisler: 613-621
  73. 74Güzel AhlâkHadisler: 622-632
  74. 75Yumuşak Huylu Olmak (Hilm) ve Ölçülü Hareket Etmek (Teennî)Hadisler: 633-643
  75. 76Affedici OlmakHadisler: 644-648
  76. 77Eziyetlere KatlanmakHadisler: 649
  77. 78Dinî Konular da Hassas OlmakHadisler: 650-653
  78. 79Yöneten Yönetilen İlişkilerinde ÖlçüHadisler: 654-659
  79. 80Adaletli YöneticiHadisler: 660-663
  80. 81Yöneticilere İtaatte ÖlçüHadisler: 664-674
  81. 82İdareciliğin İstenmemesiHadisler: 675-678
  82. 83Yönetimde İstişare ve İşbirliğiHadisler: 679-680
  83. 84İdareciliğin Hırslılara VerilmemesiHadisler: 681
  84. 85HayâHadisler: 682-685
  85. 86Sır SaklamakHadisler: 686-689
Yemek Yeme ÂdâbıHadisler: 729-779
  1. 103Yemeğe Besmele ile Başlamak, Hamd Ederek BitirmekHadisler: 729-736
  2. 104Yemeğe Kusur BulmamakHadisler: 737-738
  3. 105Nafile Oruç Tutan Kimsenin Yemek Davetine KatılmasıHadisler: 739
  4. 106Yemeğe Davet Edilen Kimsenin Yanında Başkalarını da GötürmesiHadisler: 740
  5. 107Sofra ÂdâbıHadisler: 741-742
  6. 108Birlikte Meyve Yerken Ölçülü DavranmakHadisler: 743-744
  7. 109Yemeği Yemek Kabının Kenarından YemekHadisler: 745-746
  8. 110Yaslanarak YememekHadisler: 747-748
  9. 111Sofra Âdâbı (Devamı)Hadisler: 749-755
  10. 112Yemek YemeHadisler: 756-757
  11. 113İçeceklerle İlgili ÂdâbHadisler: 758-762
  12. 114Büyük Su Kabının Ağzından Su İçmemekHadisler: 763-765
  13. 115Su Kabına ÜflememekHadisler: 766-767
  14. 116Su İçme ÂdâbıHadisler: 768-774
  15. 117Su İçilecek KaplarHadisler: 775-779
Hasta ZiyaretiHadisler: 896-957
  1. 144Hasta Ziyareti ve Cenazeyi KaldırmaHadisler: 896-902
  2. 145Hastalara Dua EtmekHadisler: 903-911
  3. 146Hasta Yakınlarına Hastanın Durumunu SormakHadisler: 912
  4. 147Hayatından Ümidini Kesen Kimsenin DuasıHadisler: 913-915
  5. 148Hastanın Hâlinden Şikâyet EtmesiHadisler: 916-918
  6. 149Ölmek Üzere Olan Kimseye Kelime-i Tevhidi Hatırlatmak (Telkîn)Hadisler: 919-920
  7. 150Ölünün Gözünü Kapadıktan Sonra Söylenecek SözHadisler: 921
  8. 151Ölmek Üzere Olan Hastanın Yanında Söylenebilecek SözlerHadisler: 922-926
  9. 152Ölen Kimse İçin AğlamakHadisler: 927-929
  10. 153Cenazenin Olumsuz Yönlerini AnlatmamakHadisler: 930
  11. 154Cenaze Namazına KatılmakHadisler: 931-933
  12. 155Cenaze Namazına Katılanların Çok OlmasıHadisler: 934-936
  13. 156Cenaze Namazında Okunacak DualarHadisler: 937-942
  14. 157Cenazeyi Bir An Evvel KaldırmakHadisler: 943-944
  15. 158Ölenin Borcunu Geciktirmeden ÖdemekHadisler: 945-946
  16. 159Kabir Başında Öğüt VermekHadisler: 947
  17. 160Kabir Başında Dua Edip Kur’an OkumakHadisler: 948-949
  18. 161Ölen İçin Sadaka Vermek ve Dua EtmekHadisler: 950-951
  19. 162Ölmüş Kimseleri Hayırla AnmakHadisler: 952-953
  20. 163Küçük Çocuğu Ölenlere Verilecek SevapHadisler: 954-956
  21. 164Helâk Edilen Kavimlerin Kalıntılarından İbret AlmakHadisler: 957
FaziletlerHadisler: 993-1270
  1. 175Kur’an-ı Kerim Okumanın FaziletiHadisler: 993-1003
  2. 176Kur’an-ı Kerim’i Sık Okumak ve UnutmamakHadisler: 1004-1005
  3. 177Kur’an-ı Kerim’i Güzel Sesle OkumakHadisler: 1006-1010
  4. 178Belirli Sûre ve Âyetleri OkumakHadisler: 1011-1024
  5. 179Birlikte Kur’an OkumakHadisler: 1025
  6. 180Abdestin FaziletiHadisler: 1026-1034
  7. 181Ezanın FaziletiHadisler: 1035-1043
  8. 182Namazların FaziletleriHadisler: 1044-1048
  9. 183Sabah ve İkindi Namazlarının FaziletiHadisler: 1049-1054
  10. 184Cemaatle Namaz İçin Camilere Gitmenin FaziletiHadisler: 1055-1062
  11. 185Camide Namazı Beklemenin FaziletiHadisler: 1063-1065
  12. 186Cemaatle Namaz Kılmanın FaziletiHadisler: 1066-1072
  13. 187Sabah ve Yatsı Namazlarında Camiye GitmekHadisler: 1073-1075
  14. 188Farz Namazlara Devam EtmekHadisler: 1076-1083
  15. 189Namazı İlk Safta Kılmanın Fazileti, Safları Tamamlayıp Düzgün TutmakHadisler: 1084-1098
  16. 190Sünnet Namazların FaziletiHadisler: 1099-1101
  17. 191Sabah Namazının SünnetiHadisler: 1102-1114
  18. 192Öğle Namazının SünnetiHadisler: 1115-1120
  19. 193İkindi Namazının SünnetiHadisler: 1121-1123
  20. 194Akşam Namazının SünnetiHadisler: 1124-1127
  21. 195Yatsı Namazının Sünnetleri
  22. 196Cuma Namazının SünnetiHadisler: 1128-1129
  23. 197Sünnet Namazları Evde KılmakHadisler: 1130-1133
  24. 198Vitir NamazıHadisler: 1134-1140
  25. 199Kuşluk NamazıHadisler: 1141-1145
  26. 200Tahiyyetü’l-Mescid NamazıHadisler: 1146-1147
  27. 201Abdest Aldıktan Sonra İki Rekât Namaz KılmakHadisler: 1148
  28. 202Cuma Gününün Fazileti ve Cumaya HazırlıkHadisler: 1149-1160
  29. 203Şükür SecdesiHadisler: 1161
  30. 204Gece İbadet Etmenin FaziletiHadisler: 1162-1189
  31. 205Teravih NamazıHadisler: 1190-1191
  32. 206Kadir Gecesini İhya Etmenin FaziletiHadisler: 1192-1198
  33. 207Ağız ve Diş TemizliğiHadisler: 1199-1208
  34. 208Zekâtın Farziyeti ve FaziletiHadisler: 1209-1217
  35. 209Ramazan Orucunun Farziyeti ve FaziletiHadisler: 1218-1224
  36. 210Ramazan Ayında İyilik EtmekHadisler: 1225-1226
  37. 211Şa’ban Ayında Tutulan OruçHadisler: 1227-1230
  38. 212Yeni Ay Görüldüğünde Yapılacak DuaHadisler: 1231
  39. 213Sahurun FaziletiHadisler: 1232-1235
  40. 214İftarı Geciktirmemek ve İftardan Sonra Yapılacak DuaHadisler: 1236-1242
  41. 215Oruçlunun Dikkat Etmesi Gereken HususlarHadisler: 1243-1244
  42. 216OruçHadisler: 1245-1248
  43. 217Bazı Mübarek Aylarda Tutulacak Orucun FaziletiHadisler: 1249-1251
  44. 218Zilhiccenin İlk Onunda Tutulan Orucun ve Diğer İyiliklerin FaziletiHadisler: 1252-1253
  45. 219Arefe Gününde ve Muharrem’in 9 ve 10. Günlerinde Tutulan Orucun FaziletiHadisler: 1254-1256
  46. 220Şevval Ayında Altı Gün Oruç Tutmanın FaziletiHadisler: 1257
  47. 221Pazartesi ve Perşembe Günlerinde Oruç Tutmanın FaziletiHadisler: 1258-1260
  48. 222Her Aydan Üç Gün Oruç Tutmanın FaziletiHadisler: 1261-1267
  49. 223İftar Vermenin FaziletiHadisler: 1268-1270
YasaklarHadisler: 1514-1811
  1. 250GıybetHadisler: 1514-1530
  2. 251Gıybet Edenleri DinlememekHadisler: 1531-1533
  3. 252Sakıncası Olmayan GıybetHadisler: 1534-1538
  4. 253Laf Taşımamak (Nemîme)Hadisler: 1539-1541
  5. 254İnsanları GammazlamamakHadisler: 1542
  6. 255İkiyüzlülükHadisler: 1543-1544
  7. 256YalanHadisler: 1545-1549
  8. 257Yalan Söylenebilecek YerlerHadisler: 1550
  9. 258Bilinçli ve Doğru KonuşmaHadisler: 1551-1553
  10. 259Yalancı ŞahitlikHadisler: 1554
  11. 260İnsanlara ve Hayvanlara Lanet EtmemekHadisler: 1555-1562
  12. 261Günahkârlığı Telin Etmek
  13. 262Müslümana Hakaret Etmenin GünahıHadisler: 1563-1567
  14. 263Ölülere SövmemekHadisler: 1568
  15. 264İnsanlara Eziyet EtmemekHadisler: 1569-1570
  16. 265Kin Gütmemek, İlişkiyi Kesmemek ve İnsanlara Sırt ÇevirmemekHadisler: 1571-1572
  17. 266KıskançlıkHadisler: 1573
  18. 267Başkalarının Ayıplarını AraştırmamakHadisler: 1574-1576
  19. 268Sû-i Zanda BulunmamakHadisler: 1577
  20. 269Müslümanı KüçümsememekHadisler: 1578-1580
  21. 270Müslümanın Başına Gelen Felakete SevinmemekHadisler: 1581
  22. 271İnsanların Soylarına Dil UzatmamakHadisler: 1582
  23. 272Hile ve AldatmaHadisler: 1583-1587
  24. 273Ahde VefasızlıkHadisler: 1588-1591
  25. 274İyilikleri Başa KakmamakHadisler: 1592
  26. 275Böbürlenmemek ve Haddini AşmamakHadisler: 1593-1594
  27. 276Üç Günden Fazla Küs DurmamakHadisler: 1595-1601
  28. 277Başkalarının Yanında Birisiyle Gizli KonuşmamakHadisler: 1602-1603
  29. 278İşkence EtmemekHadisler: 1604-1612
  30. 279Canlıları YakmamakHadisler: 1613-1614
  31. 280Borcunu Ödemeyi GeciktirmemekHadisler: 1615
  32. 281Hibeden VazgeçmekHadisler: 1616-1617
  33. 282Yetim Malı YememekHadisler: 1618
  34. 283Faiz (Riba) YememekHadisler: 1619
  35. 284Gösteriş (Riya) YapmamakHadisler: 1620-1624
  36. 285Riyayı Andıran ŞeylerHadisler: 1625
  37. 286Harama BakmamakHadisler: 1626-1631
  38. 287Nâmahrem Bir Kadınla Başbaşa KalmamakHadisler: 1632-1634
  39. 288Karşı Cinse Benzemeye ÇalışmamakHadisler: 1635-1637
  40. 289Başka Milletlere ÖzenmemekHadisler: 1638-1640
  41. 290Saçları Siyaha BoyamamakHadisler: 1641
  42. 291Saç Kestirme ÂdâbıHadisler: 1642-1645
  43. 292Peruk Takmamak, Dövme Yaptırmamak ve Estetik Amaçla Dişleri SeyrekleştirmemekHadisler: 1646-1649
  44. 293Saç ve Sakaldaki Beyaz Kılları KoparmamakHadisler: 1650-1651
  45. 294Sağ Elle TaharetlenmemekHadisler: 1652
  46. 295Ayakkabı Giyme ÂdâbıHadisler: 1653-1655
  47. 296Yangına Karşı Tedbir AlmakHadisler: 1656-1658
  48. 297İşleri Zora KoşmamakHadisler: 1659-1660
  49. 298Cenazenin Ardından Yas TutmakHadisler: 1661-1671
  50. 299Kâhin, Falcı, Medyum ve Benzerlerine İnanmamakHadisler: 1672-1677
  51. 300UğursuzlukHadisler: 1678-1681
  52. 301Canlı Resmi YapmamakHadisler: 1682-1691
  53. 302Köpek EdinmemekHadisler: 1692-1693
  54. 303Hayvanlara Çan TakmamakHadisler: 1694-1695
  55. 304Pislik Yemeye Alışmış Hayvana BinmemekHadisler: 1696
  56. 305Mescitleri KirletmemekHadisler: 1697-1699
  57. 306Mescit ÂdâbıHadisler: 1700-1704
  58. 307Kötü Kokularla Camiye GitmemekHadisler: 1705-1708
  59. 308Hutbe Dinlerken Oturma ÂdâbıHadisler: 1709
  60. 309Hacılara Benzemek İçin Zilhiccenin Başından İtibaren Kurban Kesinceye Kadar Saçın ve Tırnakların KesilmemesiHadisler: 1710
  61. 310Yasaklanan YeminlerHadisler: 1711-1715
  62. 311Biler ek Yalan Yere Yemin EtmemekHadisler: 1716-1718
  63. 312Yemin KefaretiHadisler: 1719-1722
  64. 313Boş Yere Yapılan Yeminler İçin Kefaretin OlmamasıHadisler: 1723
  65. 314Alışverişte Yemin EtmemekHadisler: 1724-1725
  66. 315Allah İçin İstemekHadisler: 1726-1727
  67. 316Yöneticilere Hitap TarzıHadisler: 1728
  68. 317Fasık ve Zalimlere Hitap TarzıHadisler: 1729
  69. 318Hastalıklara SövmemekHadisler: 1730
  70. 319Rüzgâra SövmemekHadisler: 1731-1733
  71. 320Horoza SövmemekHadisler: 1734
  72. 321Yağmurun Yağmasını Başka Sebeplere BağlamamakHadisler: 1735
  73. 322Müslümana Kâfir DememekHadisler: 1736-1737
  74. 323Kötü ve Çirkin Söz SöylememekHadisler: 1738-1739
  75. 324Konuşma ÂdâbıHadisler: 1740-1742
  76. 325Kendi Nefsini AşağılamamakHadisler: 1743
  77. 326Kötü Şeylere İyi İsimler VermemekHadisler: 1744-1745
  78. 327Kadınların Güzelliklerini Başkalarına AnlatmamakHadisler: 1746-1748
  79. 328“Allah ve Falan Kimse Dilerse” DememekHadisler: 1749
  80. 329Yatsıdan Sonra Sohbet EtmemekHadisler: 1750-1752
  81. 330Kadının Kocasına Karşı YükümlülükleriHadisler: 1753
  82. 331Hanımın, Kocasından İzinsiz Nafile Oruç TutmamasıHadisler: 1754
  83. 332İmamdan Evvel Rükû veya Secdeye GitmemekHadisler: 1755
  84. 333Namazda Eli Böğre KoymamakHadisler: 1756
  85. 334Yemek Hazırken veya Tuvalet İhtiyacı Varken Namaza DurmamakHadisler: 1757
  86. 335Namazda Göğe BakmamakHadisler: 1758
  87. 336Namazda Sağa Sola BakınmamakHadisler: 1759-1760
  88. 337Kabre Doğru Namaz KılmamakHadisler: 1761
  89. 338Namaz Kılan Kimsenin Önünden GeçmemekHadisler: 1762
  90. 339Namaz İçin Kâmet Getirildikten Sonra Nafile Namaza BaşlamamakHadisler: 1763
  91. 340Sadece Cuma Gününü Oruçla ve Gecesini İbadetle GeçirmemekHadisler: 1764-1767
  92. 341Visâl Orucu TutmamakHadisler: 1768-1769
  93. 342Kabir Üstüne OturmamakHadisler: 1770
  94. 343Kabirler Üzerine Yapı YapmamakHadisler: 1771
  95. 344Efendisinden Kaçan Kölenin DurumuHadisler: 1772-1773
  96. 345Cezalarda Ayrımcılık YapmamakHadisler: 1774
  97. 346Topluma Rahatsızlık Veren Şeylerden SakınmakHadisler: 1775-1776
  98. 347Çocuklara Bağış Yaparken Eşit DavranmakHadisler: 1777
  99. 348Kadının Yas TutmasıHadisler: 1778
  100. 349Alışverişle İlgili Bazı YasaklarHadisler: 1779-1784
  101. 350Meşru Olmayan Yerlere Harcama YapmamakHadisler: 1785-1786
  102. 351Müslümana Silah ÇekmemekHadisler: 1787-1788
  103. 352Ezan Okunduktan Sonra Camiden ÇıkmamakHadisler: 1789
  104. 353İkram Edilen Güzel Kokuyu Geri ÇevirmemekHadisler: 1790-1791
  105. 354İnsanları Yüzlerine Karşı ÖvmemekHadisler: 1792-1794
  106. 355KarantinaHadisler: 1795-1796
  107. 356BüyüHadisler: 1797
  108. 357Zarar Görebileceği Yerlere Kur’an’ı GötürmemekHadisler: 1798
  109. 358Altın ve Gümüş Kapları KullanmamakHadisler: 1799-1801
  110. 359Erkeklerin GiyimiHadisler: 1802-1803
  111. 360Gün Boyunca SusmamakHadisler: 1804-1805
  112. 361Başkasını Kendi Babası Kabul EtmemekHadisler: 1806-1809
  113. 362Allah ve Peygamber’in Yasaklarını İşlememekHadisler: 1810
  114. 363Yasakları Çiğneyenin TövbesiHadisler: 1811

Hadisler

  1. 161. hadis– “Sağ elinle ye” buyurdu. Adam: – Bir türlü yapamıyorum, dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz: – “Yapamaz ol…Ebû Müslim (veya Ebû İyâs) Seleme İbni Amr İbni Ekvâ radıyallahu anh ’ın naklettiğine göre, bir adam Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem ’ in yanında sol eliyle yemek yedi. Peygamber Efendimiz adama: – “Sağ elinle ye” buyurdu. Adam: – Bir türlü yapamıyorum, dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz: – “Yapamaz ol” diye beddua etti. Çünkü adamın Resûl-i Ekrem’i dinlememesi, kibrinden dolayı idi. Bu beddua üzerine, adam elini ağzına götüremez oldu. Müslim, Eşribe 107. Ayrıca bk. Buhârî, Et’ime 2; Ebû Dâvûd, Et’ime 19; Tirmizî, Et’ime 47; İbni Mâce, Et’ime 8
  2. 162. hadisYa saflarınızı düzeltirsiniz, ya da Allah Teâlâ sizin aranıza düşmanlık, buğz ve kalblerinize ihtilâf koyar…Ebû Abdullah Nu’mân İbni Beşîr radıyallahu anhümâ ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ya saflarınızı düzeltirsiniz, ya da Allah Teâlâ sizin aranıza düşmanlık, buğz ve kalblerinize ihtilâf koyar da birbirinizden yüz çevirirsiniz.” Buhârî, Ezân 71; Müslim, Salât 127. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Salât 93; Tirmizî, Mevâkît 53; İbn Mace, İkâme 50 Müslim’in bir başka rivâyeti şöyledir: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sanki okları düzeltir gibi saflarımızı düzeltirdi. Bizim buna alıştığımızı görünceye kadar böyle yapmaya devam etti. Kendisi bir gün namaza çıktı ve namaz kıldıracağı yerde durdu. Tam tekbir almak üzere iken göğsü saf hizasından dışarı çıkmış bir adam gördü. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Ey Allah’ın kulları! Ya saflarınızı düzeltirsiniz, ya da Allah Teâlâ sizin aranıza düşmanlık, buğz ve kalblerinize ihtilâf koyar da birbirinize yüz çevirirsiniz.” Müslim, Salât 128
  3. 163. hadisAteş size düşmandır. Uyuyacağınız zaman onu söndürünüzEbû Mûsâ radıyallahu anh şöyle dedi: Medine’de bir ev, geceleyin ev halkı ile birlikte yanmıştı. Durum Peygamber Efendimiz’e haber verilince: – “Ateş size düşmandır. Uyuyacağınız zaman onu söndürünüz” buyurdular. Buhârî, İsti’zan 49 ; Müslim, Eşribe 101. Ayrıca bk. İbni Mâce, Edeb, 46
  4. 164. hadisAllah’ın benimle göndermiş olduğu hidâyet ve ilim, yeryüzüne yağan bol yağmura benzer. Yağmurun yağdığı yerin…Ebû Mûsâ el-Eş’arî radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah’ın benimle göndermiş olduğu hidâyet ve ilim, yeryüzüne yağan bol yağmura benzer. Yağmurun yağdığı yerin bir bölümü verimli bir topraktır: Yağmur suyunu emer, bol çayır ve ot bitirir. Bir kısmı da suyu emmeyip üstünde tutan çorak bir yerdir. Allah burada biriken sudan insanları faydalandırır. Hem kendileri içer, hem de hayvanlarını sular ve ziraatlarını o su sayesinde yaparlar. Yağmurun yağdığı bir yer daha vardır ki, düz ve hiçbir bitki bitmeyen kaypak arazidir. Ne su tutar, ne de ot bitirir. İşte bu, Allah’ın dininde anlayışlı olan ve Allah’ın benimle gönderdiği hidâyet ve ilim kendisine fayda veren, onu hem öğrenen hem öğreten kimse ile, buna başını kaldırıp kulak vermeyen, Allah’ın benimle gönderdiği hidâyeti kabul etmeyen kimsenin benzeridir.” Buhârî, İlim 20; Müslim, Fezâil 15
  5. 165. hadisBenim ve sizin durumunuz, ateş yakıp da, ateşine cırcır böcekleri ve pervaneler düşmeye başlayınca, onlara…Câbir radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Benim ve sizin durumunuz, ateş yakıp da, ateşine cırcır böcekleri ve pervaneler düşmeye başlayınca, onlara engel olmaya çalışan adamın durumuna benzer. Ben sizi ateşten korumak için kuşaklarınızdan tutuyorum, siz ise benim elimden kurtulmaya, ateşe girmeye çalışıyorsunuz.” Müslim, Fezâil 19. Ayrıca bk. Buhârî, Rikâk 26; Tirmizî, Edeb 82
  6. 166. hadisSizler, gerçekten bereketin hangisinde olduğunu bilemezsinizCâbir radıyallahu anh ’den rivâyet olunduğuna göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem parmakları yalamayı, yemek tabağını silmeyi emretti ve: “Sizler, gerçekten bereketin hangisinde olduğunu bilemezsiniz” buyurdu. Müslim’in bir başka rivayeti şöyledir: Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden birinizin lokması düştüğünde hemen onu alsın ve üzerine yapışanları temizleyip yesin, onu şeytana bırakmasın. Parmaklarını yalamadıkça da elini mendile silmesin. Çünkü o kimse, bereketin yemeğin neresinde olduğunu bilemez.” Yine Müslim’e ait bir diğer rivâyet şöyledir: Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır: “Şüphesiz şeytan sizden birinizin her işinde hazır olur. Hatta yemeği esnasında bile yanında bulunur. Sizin birinizin lokması düşerse, üzerine yapışanları temizleyip yesin. Lokmasını şeytana bırakmasın.” Müslim, Eşribe 133-135.
  7. 167. hadisEy insanlar! Şüphesiz ki siz yalınayak, çıplak ve sünnetsiz olarak Allah’ın huzuruna toplanacaksınız. ‘İlk…İbni Abbâs radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem , va’z etmek üzere aramızda doğrulup ayağa kalktı ve şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Şüphesiz ki siz yalınayak, çıplak ve sünnetsiz olarak Allah’ın huzuruna toplanacaksınız. ‘İlk defa yoktan var ettiğimiz gibi yeniden yaratacağız, bu va’dimizdir. Biz gerçekten bunu yapmaya muktediriz’ [Enbiyâ sûresi (21), 104] . Haberiniz olsun! Kıyamet günü insanların ilk giydirileni İbrahim aleyhisselâm ’dır. Haberiniz olsun! Ümmetimden bir takım kimseler getirilip sol tarafa, cehennem tarafına sevk edileceklerdir. Ben: – Ey Rabbim! Bunlar benim ashâbım, benim ümmetim, derim. Bunun üzerine: - Sen, bunların senden sonra ne bid’atler ortaya çıkarıp ne kötülükler yaptıklarını bilmezsin, denir. Bunun üzerine ben, sâlih kul İsâ aleyhisselâm ’ın dediği gibi derim: “Ben aralarında bulunduğum sürece durumlarını gözettim; fakat sen beni öldürüp aralarından alınca, onların denetleyicisi ve gözetleyeni sadece sen oldun. Sen her şeye hakkıyla şâhitsin. Onları cezalandıracaksan şüphesiz ki onlar senin kullarındır. Eğer onları bağışlayacaksan, mutlak güçlü ve hikmet sahibi ancak sensin” [Mâide sûresi (5), 117-118]. Bunun üzerine bana şöyle denilir: Gerçekten onlar, sen kendilerinden ayrıldığından beri, topukları üzerinde geri dönüp, dindarlıktan dinsizliğe yönelmeye devam ettiler.” Buhârî, Enbiyâ 8, Rikâk 45; Müslim, Cennet 58. Ayrıca bk, Tirmizî, Kıyâmet 3; Nesâî, Cenâiz 119
  8. 168. hadisSapan taşı av avlamaz, düşman öldürmez. Sadece göz çıkarır ve diş kırarEbû Saîd Abdullah İbni Mugaffel radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sapan taşı atmayı yasakladı ve: “Sapan taşı av avlamaz, düşman öldürmez. Sadece göz çıkarır ve diş kırar” buyurdu. Buhârî, Edeb 122; Müslim, Sayd 54. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Diyât 19, Edeb 166; Nesâî, Kasâme 40; İbn Mace, Sayd 11 Müslim’in bir başka rivâyeti şöyledir: İbni Mugaffel’in yakınlarından biri sapanla taş atmıştı. İbni Mugaffel o kimseyi sapanla taş atmaktan nehyetti ve kendisine şunları söyledi: Şüphesiz Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sapanla taş atmayı yasakladı ve: –“Bununla av avlanılmaz” buyurdu.Bu adam daha sonra yine atınca, İbni Mugaffel şunları söyledi: –Ben sana Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’ in bundan nehyettiğini haber veriyorum, sen ise aynı şeyi yapıyorsun. Eğer bunu bir daha yapacaksan, seninle asla konuşmayacağım. Müslim, Sayd 56
  9. 169. hadisBen, Ömer İbni Hattâb’ın Hacerülesved’i öptüğünü gördüm. O esnada diyordu ki: Ben senin taş olduğunu, bir…Âbis İbni Rabîa şöyle dedi: Ben, Ömer İbni Hattâb’ın Hacerülesved’i öptüğünü gördüm. O esnada diyordu ki: Ben senin taş olduğunu, bir fayda ve zarar veremeyeceğini biliyorum. Şâyet Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’ in seni öptüğünü görmeseydim, ben de öpmezdim. Buhârî, Hac 50; Müslim, Hac 251
  10. 170. hadisGöklerde ve yerde olanların hepsi Allah’ındır. İçinizdekini açıklasanız da, gizleseniz de, Allah sizi o…Ebû Hureyre radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’ e: “Göklerde ve yerde olanların hepsi Allah’ındır. İçinizdekini açıklasanız da, gizleseniz de, Allah sizi o yüzden hesaba çeker ve neticede dilediğini bağışlar, dilediğine de azâb eder. Allah, her şeye gücü yetendir” [Bakara sûresi(2), 284] anlamındaki âyet nazil olunca, bu durum Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’in ashâbına ağır geldi. Bunun üzerine sahâbe, Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem’ in huzuruna gelerek dizleri üzerine çöküp şöyle dediler: - Ey Allah’ın Resûlü! Biz, namaz, cihad, oruç ve sadaka gibi gücümüz yeten amellerle mükellef kılınmıştık. Oysa şimdi sana, gönlümüze gelen ve kalbimizden geçen şeylerden de hesaba çekileceğimize dair bu âyet nazil oldu; buna güç yetiremiyoruz. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden önce kendilerine kitap verilen yahudi ve hıristiyanların dediği gibi, işittik ve isyan ettik demek mi istiyorsunuz? Bilâkis siz, işittik ve itaat ettik. Ey Rabbimiz! Bizi mağfiret eyle, bizi bağışla, nihayet dönüş sadece sanadır, deyiniz.” Sahâbîler bu sözleri okuyup, dilleri de ona güzelce alışınca, Allah Teâla peşinden şu âyeti indirdi: “Resûl, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, mü’minler de iman ettiler. Hepsi, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, resullerine inandılar. Peygamberleri arasında hiç bir ayrım yapmayız, dediler. İşittik ve itaat ettik bağışlamanı dileriz ey Rabbimiz, dönüş de ancak sanadır dediler” [Bakara sûresi (2), 285]. Ashâb inen âyetin gereğini yapıp, bu sözü söylemeye alışınca, Allah Teâlâ daha önceki âyetin hükmünü neshetti, şu âyeti indirdi: “Allah hiç kimseye gücünün üstünde bir şey teklif etmez. Herkesin kazandığı iyilik kendi yararına, kötülük de kendi zararınadır. Ey Rabbimiz! Unutur veya yanılırsak bizi sorguya çekme!” Allah Teâlâ: “Evet” buyurdu. “Ey Rabbimiz, bizden öncekilere yüklediğin gibi, bize ağır yük yükleme.” Allah Teâlâ: “Evet” buyurdu. “Ey Rabbimiz! Gücümüzün yetmeyeceği şeyleri de bize taşıtma. Bizi bağışla, kusurlarımızı yok say, bize acı. Sen mevlâmızsın, o kâfirler gürûhuna karşı bize yardım et” [Bakara sûresi (2), 286] Allah Teâlâ: “Evet” buyurdu. Müslim, Îmân 199
  11. 171. hadisKim bizim bu dinimizde ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o şey kabul edilmez.Âişe radıyallahu anhâ ’dan rivâyet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bizim bu dinimizde ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o şey kabul edilmez.” Müslim’in bir rivayeti şöyledir: “Kim bizim dinimizde olmayan bir şey yaparsa o merduttur, makbul değildir.” Buhârî, Sulh 5; Müslim, Akdiye 17,18. Ayrıca bk. İbni Mâce, Mukaddime 2
  12. 172. hadisDüşman sabah ve akşam üzerinize hücum edecek, kendinizi koruyunuzCâbir radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem hutbe irad ettiği zaman gözleri kızarır, sesi yükselir, “Düşman sabah ve akşam üzerinize hücum edecek, kendinizi koruyunuz” diye ordusunu uyaran kumandan gibi öfkesi artar ve şehadet parmağı ile orta parmağını bir araya getirerek: “Benimle kıyametin arası şu iki parmağın arası kadar yaklaştığı sırada ben peygamber olarak gönderildim” derdi. Sonra da sözlerine şöyle devam ederdi: “Bundan sonra söyleyeceğim şudur ki: Sözün en hayırlısı Allah’ın kitabıdır. Yolların en hayırlısı Muhammed sallallahu aleyhi ve sel-lem’ in yoludur. İşlerin en kötüsü, sonradan ortaya çıkarılmış olan bid’atlardır. Her bid’at dalâlettir, sapıklıktır.” Sonra da şöyle buyurdu: “ Ben her mü’mine kendi nefsinden daha ileriyim, daha üstünüm. Bir kimse ölürken mal bırakırsa o mal kendi yakınlarına aittir. Fakat borç veya yetimler bırakırsa, o borç bana aittir; yetimlere bakmak da benim görevimdir.” Müslim, Cum’a 43. Ayrıca bk. İbni Mâce, Mukaddime 7
  13. 173. hadisEy insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan, ondan eşini var eden ve ikisinden pek çok kadın ve erkek meydana…Ebû Amr Cerîr İbni Abdullah radıyallahu anh şöyle dedi: Birgün erken vakitlerde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’ in huzurunda idik. O esnada, kaplan derisine benzeyen alaca çizgili elbise veya abalarını delerek başlarından geçirmiş ve kılıçlarını kuşanmış, tamamına yakını, belki de hepsi Mudar kabilesine mensup neredeyse çıplak vaziyette bir topluluk çıkageldi. Onları bu derece fakir görünce, Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem’ in yüzünün rengi değişti. Eve girdi ve sonra da çıkıp Bilâl’e ezan okumasını emretti; o da okudu. Bilâl kâmet getirdi ve Allah Resûlü namaz kıldırdı. Daha sonra Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bir hutbe irad etti ve şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan, ondan eşini var eden ve ikisinden pek çok kadın ve erkek meydana getiren Rabbinize hürmetsizlikten sakının. Allah şüphesiz hepinizi görüp gözetmektedir” [Nisâ sûresi (4), 1]. Sonra da Haşr suresinin sonundaki şu âyeti okudu: “Ey iman edenler! Allah’dan korkun, herkes yarın için ne hazırladığına baksın” [Haşr sûresi (59), 18]. Sonra: “Her bir fert, altınından, gümüşünden, elbisesinden, bir sa’ bile olsa buğdayından, hurmasından sadaka versin; hatta yarım hurma bile olsa sadaka versin” buyurdu. Bunun üzerine ensardan bir adam, ağırlığından dolayı neredeyse kaldırmaktan aciz kaldığı, hatta kaldıramadığı bir torba getirdi. Ahali birbiri peşine sökün edip sıraya girmişti. Sonunda yiyecek ve giyecekten iki yığın oluştuğunu gördüm. Baktım ki Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem’ in yüzü gülüyor, sanki altın gibi parlıyordu. Sonra Peygamber Efendimiz şöyle buyurdu: “İslâm’da iyi bir çığır açan kimseye, bunun sevabı vardır. O çığırda yürüyenlerin sevabından da kendisine verilir. Fakat onların sevabından hiçbir şey noksanlaşmaz. Her kim de İslâm’da kötü bir çığır açarsa, o kişiye onun günahı vardır. O kötü çığırda yürüyenlerin günahından da ona pay ayırılır. Fakat onların günahından da hiçbir şey noksanlaşmaz.” Müslim, Zekât 69. Ayrıca bk. Nesâî, Zekât 64
  14. 175. hadisBir iyiliğe öncülük eden kimseye o iyiliği yapanın ecri gibi sevap vardır.Bedir ehlinden ve ensardan olan Ebû Mes’ûd Ukbe İbni Amr radıyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bir iyiliğe öncülük eden kimseye o iyiliği yapanın ecri gibi sevap vardır.” Müslim, İmâre 133. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 115; Tirmizî, İlim 14
  15. 176. hadisİnsanları doğru yola çağıran kimseye, kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Ona uyanların…Ebû Hureyre radıyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İnsanları doğru yola çağıran kimseye, kendisine uyanların sevabı gibi sevap verilir. Ona uyanların sevaplarından da hiçbir şey eksilmez. Başkalarını sapıklığa çağıran kimseye de, kendisine uyanların günahı gibi günah verilir. Ona uyanların günahlarından da hiçbir şey eksilmez.” Müslim, İlim 16. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Sünnet 6;Tirmizî, İlim 15; İbni Mâce, Mukaddime 14
  16. 177. hadisYarın sancağı, Allah’ın kendisinin eliyle fethi nasib edeceği, Allah’ı ve Resûlü’nü seven, Allah’ın ve…Ebü’l-Abbâs Sehl İbn Sa’d es-Sâidî radiyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Hayber Gazvesi gününde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yarın sancağı, Allah’ın kendisinin eliyle fethi nasib edeceği, Allah’ı ve Resûlü’nü seven, Allah’ın ve Resûlü’nün de kendisini sevdiği bir kişiye vereceğim.” Gazveye iştirak edenler, sancağın aralarından kime verileceğini düşünüp konuşarak geceyi geçirdiler. Sabah olunca, sancağın kendisine verileceği ümidi ile bütün sahâbîler Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem’ in huzuruna koştular. Peygamber Efendimiz: – “Ali İbni Ebû Tâlib nerede?” diye sordu. Sahâbîler: – Ey Allah’ın Resûlü! O gözlerinden rahatsız, dediler. Bunun üzerine Peygamberimiz: – “Ona haber verecek birini gönderiniz” buyurdular. Ali derhal getirildi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onun gözlerini tükürüğüyle tedavi ederek kendisine dua etti. O kadar ki, hiç ağrısı yokmuş gibi oldu. Peygamber sancağı ona verdi. Ali: – Ya Resûlallah! Onlar da bizim gibi mü’min oluncaya kadar mı savaşacağım? dedi. Resûl-i Ekrem: “Acele etmeden, gayet sakin bir şekilde onların yanına var, kendilerini İslâm’a davet et, uymaları gereken ilâhî yükümlülükleri kendilerine haber ver. Allah’a yemin ederim ki, senin vasıtanla Allah’ın bir tek kişiye hidâyet vermesi, senin için kırmızı develere sahip olmakdan daha hayırlıdır” buyurdu. Buhârî, Fezâilü’s-sahâbe 9; Müslim, Fezâliü’s-sahâbe 34
  17. 174. hadisHaksız olarak öldürülen her kişinin kanından bir pay, Âdem’in ilk oğluna ayrılır. Çünkü o, insan öldürme…İbni Mes’ûd radıyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Haksız olarak öldürülen her kişinin kanından bir pay, Âdem’in ilk oğluna ayrılır. Çünkü o, insan öldürme çığırını ilk başlatan kişidir.” Buhârî, Cenâiz 33, Enbiyâ 1, Diyât 2, İ’tisâm 15; Müslim, Kasâme 27. Ayrıca bk. Tirmizî, İlm 4; Nesâî, Tahrim 1; İbn Mâce, Diyât 1
  18. 178. hadisFilan kişiye git; o harbe gitmek üzere hazırlanmıştı, fakat hastalandıEnes radıyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Eslem kabilesinden bir delikanlı şöyle dedi: –Ey Allah’ın Resûlü! Ben gazveye katılmak istiyorum, fakat harb için gerekli olan malzemelerim yok. Hz. Peygamber: – “Filan kişiye git; o harbe gitmek üzere hazırlanmıştı, fakat hastalandı” buyurdu. Delikanlı o kişiye gitti ve: – Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sana selam ediyor ve harb için hazırladığın malzemeleri bana vermeni söylüyor, dedi. Bunun üzerine adam hanımına: – Hanım! Hazırladığım harb malzemelerinin hepsini bu delikanlıya ver; onlardan hiçbir şey geriye bırakma. Allah hakkı için, onlardan hiçbir şey bırakma ki, berekete nâil olalım, dedi. Müslim, İmâre 134
  19. 179. hadisKim Allah yolunda cihada gidecek bir gaziyi techiz eder, cihad için gerekli olan ihtiyaçlarını karşılarsa…Ebû Abdurrahman Zeyd İbni Hâlid el-Cühenî radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim Allah yolunda cihada gidecek bir gaziyi techiz eder, cihad için gerekli olan ihtiyaçlarını karşılarsa, âdeta cihada gitmiş gibi sevab kazanır. Cihada giden gazinin arkada bıraktığı ailesine güzelce bakıp onların ihtiyaçlarını karşılayan kimse de sanki cihad yapmış gibi sevap kazanır.” Buhârî, Cihâd 38; Müslim, İmâre 135-136. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cihâd 20; Tirmizî, Fezâilü’l-cihâd 6; Nesâî, Cihâd 44
  20. 180. hadisİki kişiden biri cihada gitsin. Kazanılacak sevap ikisi arasında ortaktır.Ebû Saîd el-Hudrî radıyallahu anh’ den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Hüzeyl kabilesinin Lihyânoğulları üzerine ordu sevketmek istedi. Bu sebeple şöyle buyurdu: “İki kişiden biri cihada gitsin. Kazanılacak sevap ikisi arasında ortaktır.” Müslim, İmâre 137