İçeriğe geç
Hadis kitabı

Riyazus Salihin

hadis
1.900
bölüm
368

Bölümler

368
Müslümanın Hayat ÖlçüleriHadisler: 1-687
  1. 02İhlâs ve İyi NiyetNo. 1-13
  2. 03TövbeNo. 14-25
  3. 04SabırNo. 26-54
  4. 05Doğru Söylemek (Sıdk)No. 55-60
  5. 06Her An Allah ile Beraber Olma Bilinci (Murâkabe)No. 61-69
  6. 07Sorumluluk Bilinci (Takva)No. 70-74
  7. 08Allah’a Kesin İman (Yakîn) ve O’na Dayanmak (Tevekkül)No. 75-85
  8. 09Dürüst Olmak (İstikâmet)No. 86-87
  9. 10Yaratılıştaki İhtişamı Düşünmek
  10. 11Hayırlı İşlere KoşmakNo. 88-95
  11. 12Allah İçin ÇalışmakNo. 96-112
  12. 13Ömrün Sonlarına Doğru Hayır Hasenâtı ArtırmakNo. 113-117
  13. 14Hayır Yollarının ÇokluğuNo. 118-143
  14. 15İbadette Ölçülü DavranmakNo. 144-154
  15. 16Amellerde DevamlılıkNo. 155-157
  16. 17Sünnete ve Âdâba UymakNo. 158-169
  17. 18Allah’ın Hükmüne Boyun EğmekNo. 170
  18. 19Dinde Yenilik (Bid’at)No. 171-172
  19. 20İyi veya Kötü Çığır AçmakNo. 173-174
  20. 21Hayra Aracılık, Hidayete ÇağrıNo. 175-178
  21. 22İyilikte ve Takvada YardımlaşmakNo. 179-182
  22. 23Samimiyet (Nasîhat)No. 183-185
  23. 24İyiliği Teşvik, Kötülükle Mücadele Etmek (Emr-i Bi’l-Ma’rûf Nehy-i Ani’l-Münker)No. 186-199
  24. 25İyiliği Emredip Kötülükten Nehyettiği Hâlde Aksini YapmakNo. 200
  25. 26Emanete Riayet EtmekNo. 201-204
  26. 27Haksızlık (Zulüm)No. 205-223
  27. 28Müslümanlar Arası HukukNo. 224-241
  28. 29Kusurların ÖrtülmesiNo. 242-245
  29. 30İhtiyaçların GiderilmesiNo. 246
  30. 31Aracılık EtmekNo. 247-249
  31. 32İnsanların Arasını DüzeltmekNo. 250-253
  32. 33YoksullarNo. 254-261
  33. 34Muhtaçları Himaye EtmekNo. 262-274
  34. 35Hanımlara İyi DavranmakNo. 275-282
  35. 36Kocanın, Eşi Üzerindeki HaklarıNo. 283-290
  36. 37Ailenin Geçimini SağlamakNo. 291-298
  37. 38Malın En İyisinden İnfak EtmekNo. 299
  38. 39Aile Fertlerine Allah’a İtaat Şuuru VermekNo. 300-304
  39. 40Komşu HakkıNo. 305-313
  40. 41Anne Babaya İyilik Etmek, Akrabayı GözetmekNo. 314-337
  41. 42Anne Babaya İsyan Etmek ve Akraba ile İlişkiyi KesmekNo. 338-342
  42. 43Anne Babanın Dostlarına, Yakınlara ve Eşe İyilik EtmekNo. 343-346
  43. 44Ehl-İ Beyt’e Saygı GöstermekNo. 347-348
  44. 45Âlimlere, Büyüklere ve Fazilet Ehline Saygı GöstermekNo. 349-360
  45. 46Hayırlı İnsanları Ziyaret EtmekNo. 361-375
  46. 47Allah İçin SevmekNo. 376-386
  47. 48Allah’ın Kulunu SevmesiNo. 387-389
  48. 49Başkalarına Eziyet VermemekNo. 390
  49. 50İnsanları Yaptıklarına Göre Değerlendirmek, İç Hâllerini Allah’a BırakmakNo. 391-396
  50. 51Allah’tan Korkmak (Havf)No. 397-412
  51. 52Allah’tan Yana Ümitvar Olmak (Recâ)No. 413-440
  52. 53Ümitvar Olmanın SevabıNo. 441-443
  53. 54Korku ile Ümit Arasında YaşamakNo. 444-446
  54. 55Allah Korkusuyla AğlamakNo. 447-457
  55. 56Dünyaya Meyletmemek (Zühd)No. 458-491
  56. 57Sade YaşamakNo. 492-522
  57. 58Kanaat ve TokgözlülükNo. 523-538
  58. 59İstenmeden Verilen Sadakanın AlınmasıNo. 539
  59. 60El Emeğiyle GeçinmekNo. 540-544
  60. 61CömertlikNo. 545-563
  61. 62CimrilikNo. 564
  62. 63Başkasını Kendine Tercih Etmek (Îsâr)No. 565-569
  63. 64İyilikte YarışmakNo. 570-571
  64. 65Helâl Kazanıp Helâl Yolda HarcamakNo. 572-574
  65. 66Ölümü HatırlamakNo. 575-581
  66. 67Kabir ZiyaretiNo. 582-585
  67. 68Ölümü Temenni EtmemekNo. 586-588
  68. 69Günahlardan Korunmak ve Şüpheli Şeylerden Sakınmak (Vera’)No. 589-597
  69. 70İnsanlardan Uzaklaşarak Tek Başına Yaşamak (Uzlet)No. 598-602
  70. 71İyiliklerden Yana Olmak ve Fenalıklardan Kaçınmak
  71. 72Tevazu ve ŞefkatNo. 603-612
  72. 73Kibir ve GururNo. 613-621
  73. 74Güzel AhlâkNo. 622-632
  74. 75Yumuşak Huylu Olmak (Hilm) ve Ölçülü Hareket Etmek (Teennî)No. 633-643
  75. 76Affedici OlmakNo. 644-648
  76. 77Eziyetlere KatlanmakNo. 649
  77. 78Dinî Konular da Hassas OlmakNo. 650-653
  78. 79Yöneten Yönetilen İlişkilerinde ÖlçüNo. 654-659
  79. 80Adaletli YöneticiNo. 660-663
  80. 81Yöneticilere İtaatte ÖlçüNo. 664-674
  81. 82İdareciliğin İstenmemesiNo. 675-678
  82. 83Yönetimde İstişare ve İşbirliğiNo. 679-680
  83. 84İdareciliğin Hırslılara VerilmemesiNo. 681
  84. 85HayâNo. 682-685
  85. 86Sır SaklamakNo. 686-689
FaziletlerHadisler: 993-1270
  1. 175Kur’an-ı Kerim Okumanın FaziletiNo. 993-1003
  2. 176Kur’an-ı Kerim’i Sık Okumak ve UnutmamakNo. 1004-1005
  3. 177Kur’an-ı Kerim’i Güzel Sesle OkumakNo. 1006-1010
  4. 178Belirli Sûre ve Âyetleri OkumakNo. 1011-1024
  5. 179Birlikte Kur’an OkumakNo. 1025
  6. 180Abdestin FaziletiNo. 1026-1034
  7. 181Ezanın FaziletiNo. 1035-1043
  8. 182Namazların FaziletleriNo. 1044-1048
  9. 183Sabah ve İkindi Namazlarının FaziletiNo. 1049-1054
  10. 184Cemaatle Namaz İçin Camilere Gitmenin FaziletiNo. 1055-1062
  11. 185Camide Namazı Beklemenin FaziletiNo. 1063-1065
  12. 186Cemaatle Namaz Kılmanın FaziletiNo. 1066-1072
  13. 187Sabah ve Yatsı Namazlarında Camiye GitmekNo. 1073-1075
  14. 188Farz Namazlara Devam EtmekNo. 1076-1083
  15. 189Namazı İlk Safta Kılmanın Fazileti, Safları Tamamlayıp Düzgün TutmakNo. 1084-1098
  16. 190Sünnet Namazların FaziletiNo. 1099-1101
  17. 191Sabah Namazının SünnetiNo. 1102-1114
  18. 192Öğle Namazının SünnetiNo. 1115-1120
  19. 193İkindi Namazının SünnetiNo. 1121-1123
  20. 194Akşam Namazının SünnetiNo. 1124-1127
  21. 195Yatsı Namazının Sünnetleri
  22. 196Cuma Namazının SünnetiNo. 1128-1129
  23. 197Sünnet Namazları Evde KılmakNo. 1130-1133
  24. 198Vitir NamazıNo. 1134-1140
  25. 199Kuşluk NamazıNo. 1141-1145
  26. 200Tahiyyetü’l-Mescid NamazıNo. 1146-1147
  27. 201Abdest Aldıktan Sonra İki Rekât Namaz KılmakNo. 1148
  28. 202Cuma Gününün Fazileti ve Cumaya HazırlıkNo. 1149-1160
  29. 203Şükür SecdesiNo. 1161
  30. 204Gece İbadet Etmenin FaziletiNo. 1162-1189
  31. 205Teravih NamazıNo. 1190-1191
  32. 206Kadir Gecesini İhya Etmenin FaziletiNo. 1192-1198
  33. 207Ağız ve Diş TemizliğiNo. 1199-1208
  34. 208Zekâtın Farziyeti ve FaziletiNo. 1209-1217
  35. 209Ramazan Orucunun Farziyeti ve FaziletiNo. 1218-1224
  36. 210Ramazan Ayında İyilik EtmekNo. 1225-1226
  37. 211Şa’ban Ayında Tutulan OruçNo. 1227-1230
  38. 212Yeni Ay Görüldüğünde Yapılacak DuaNo. 1231
  39. 213Sahurun FaziletiNo. 1232-1235
  40. 214İftarı Geciktirmemek ve İftardan Sonra Yapılacak DuaNo. 1236-1242
  41. 215Oruçlunun Dikkat Etmesi Gereken HususlarNo. 1243-1244
  42. 216OruçNo. 1245-1248
  43. 217Bazı Mübarek Aylarda Tutulacak Orucun FaziletiNo. 1249-1251
  44. 218Zilhiccenin İlk Onunda Tutulan Orucun ve Diğer İyiliklerin FaziletiNo. 1252-1253
  45. 219Arefe Gününde ve Muharrem’in 9 ve 10. Günlerinde Tutulan Orucun FaziletiNo. 1254-1256
  46. 220Şevval Ayında Altı Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1257
  47. 221Pazartesi ve Perşembe Günlerinde Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1258-1260
  48. 222Her Aydan Üç Gün Oruç Tutmanın FaziletiNo. 1261-1267
  49. 223İftar Vermenin FaziletiNo. 1268-1270
YasaklarHadisler: 1514-1811
  1. 250GıybetNo. 1514-1530
  2. 251Gıybet Edenleri DinlememekNo. 1531-1533
  3. 252Sakıncası Olmayan GıybetNo. 1534-1538
  4. 253Laf Taşımamak (Nemîme)No. 1539-1541
  5. 254İnsanları GammazlamamakNo. 1542
  6. 255İkiyüzlülükNo. 1543-1544
  7. 256YalanNo. 1545-1549
  8. 257Yalan Söylenebilecek YerlerNo. 1550
  9. 258Bilinçli ve Doğru KonuşmaNo. 1551-1553
  10. 259Yalancı ŞahitlikNo. 1554
  11. 260İnsanlara ve Hayvanlara Lanet EtmemekNo. 1555-1562
  12. 261Günahkârlığı Telin Etmek
  13. 262Müslümana Hakaret Etmenin GünahıNo. 1563-1567
  14. 263Ölülere SövmemekNo. 1568
  15. 264İnsanlara Eziyet EtmemekNo. 1569-1570
  16. 265Kin Gütmemek, İlişkiyi Kesmemek ve İnsanlara Sırt ÇevirmemekNo. 1571-1572
  17. 266KıskançlıkNo. 1573
  18. 267Başkalarının Ayıplarını AraştırmamakNo. 1574-1576
  19. 268Sû-i Zanda BulunmamakNo. 1577
  20. 269Müslümanı KüçümsememekNo. 1578-1580
  21. 270Müslümanın Başına Gelen Felakete SevinmemekNo. 1581
  22. 271İnsanların Soylarına Dil UzatmamakNo. 1582
  23. 272Hile ve AldatmaNo. 1583-1587
  24. 273Ahde VefasızlıkNo. 1588-1591
  25. 274İyilikleri Başa KakmamakNo. 1592
  26. 275Böbürlenmemek ve Haddini AşmamakNo. 1593-1594
  27. 276Üç Günden Fazla Küs DurmamakNo. 1595-1601
  28. 277Başkalarının Yanında Birisiyle Gizli KonuşmamakNo. 1602-1603
  29. 278İşkence EtmemekNo. 1604-1612
  30. 279Canlıları YakmamakNo. 1613-1614
  31. 280Borcunu Ödemeyi GeciktirmemekNo. 1615
  32. 281Hibeden VazgeçmekNo. 1616-1617
  33. 282Yetim Malı YememekNo. 1618
  34. 283Faiz (Riba) YememekNo. 1619
  35. 284Gösteriş (Riya) YapmamakNo. 1620-1624
  36. 285Riyayı Andıran ŞeylerNo. 1625
  37. 286Harama BakmamakNo. 1626-1631
  38. 287Nâmahrem Bir Kadınla Başbaşa KalmamakNo. 1632-1634
  39. 288Karşı Cinse Benzemeye ÇalışmamakNo. 1635-1637
  40. 289Başka Milletlere ÖzenmemekNo. 1638-1640
  41. 290Saçları Siyaha BoyamamakNo. 1641
  42. 291Saç Kestirme ÂdâbıNo. 1642-1645
  43. 292Peruk Takmamak, Dövme Yaptırmamak ve Estetik Amaçla Dişleri SeyrekleştirmemekNo. 1646-1649
  44. 293Saç ve Sakaldaki Beyaz Kılları KoparmamakNo. 1650-1651
  45. 294Sağ Elle TaharetlenmemekNo. 1652
  46. 295Ayakkabı Giyme ÂdâbıNo. 1653-1655
  47. 296Yangına Karşı Tedbir AlmakNo. 1656-1658
  48. 297İşleri Zora KoşmamakNo. 1659-1660
  49. 298Cenazenin Ardından Yas TutmakNo. 1661-1671
  50. 299Kâhin, Falcı, Medyum ve Benzerlerine İnanmamakNo. 1672-1677
  51. 300UğursuzlukNo. 1678-1681
  52. 301Canlı Resmi YapmamakNo. 1682-1691
  53. 302Köpek EdinmemekNo. 1692-1693
  54. 303Hayvanlara Çan TakmamakNo. 1694-1695
  55. 304Pislik Yemeye Alışmış Hayvana BinmemekNo. 1696
  56. 305Mescitleri KirletmemekNo. 1697-1699
  57. 306Mescit ÂdâbıNo. 1700-1704
  58. 307Kötü Kokularla Camiye GitmemekNo. 1705-1708
  59. 308Hutbe Dinlerken Oturma ÂdâbıNo. 1709
  60. 309Hacılara Benzemek İçin Zilhiccenin Başından İtibaren Kurban Kesinceye Kadar Saçın ve Tırnakların KesilmemesiNo. 1710
  61. 310Yasaklanan YeminlerNo. 1711-1715
  62. 311Biler ek Yalan Yere Yemin EtmemekNo. 1716-1718
  63. 312Yemin KefaretiNo. 1719-1722
  64. 313Boş Yere Yapılan Yeminler İçin Kefaretin OlmamasıNo. 1723
  65. 314Alışverişte Yemin EtmemekNo. 1724-1725
  66. 315Allah İçin İstemekNo. 1726-1727
  67. 316Yöneticilere Hitap TarzıNo. 1728
  68. 317Fasık ve Zalimlere Hitap TarzıNo. 1729
  69. 318Hastalıklara SövmemekNo. 1730
  70. 319Rüzgâra SövmemekNo. 1731-1733
  71. 320Horoza SövmemekNo. 1734
  72. 321Yağmurun Yağmasını Başka Sebeplere BağlamamakNo. 1735
  73. 322Müslümana Kâfir DememekNo. 1736-1737
  74. 323Kötü ve Çirkin Söz SöylememekNo. 1738-1739
  75. 324Konuşma ÂdâbıNo. 1740-1742
  76. 325Kendi Nefsini AşağılamamakNo. 1743
  77. 326Kötü Şeylere İyi İsimler VermemekNo. 1744-1745
  78. 327Kadınların Güzelliklerini Başkalarına AnlatmamakNo. 1746-1748
  79. 328“Allah ve Falan Kimse Dilerse” DememekNo. 1749
  80. 329Yatsıdan Sonra Sohbet EtmemekNo. 1750-1752
  81. 330Kadının Kocasına Karşı YükümlülükleriNo. 1753
  82. 331Hanımın, Kocasından İzinsiz Nafile Oruç TutmamasıNo. 1754
  83. 332İmamdan Evvel Rükû veya Secdeye GitmemekNo. 1755
  84. 333Namazda Eli Böğre KoymamakNo. 1756
  85. 334Yemek Hazırken veya Tuvalet İhtiyacı Varken Namaza DurmamakNo. 1757
  86. 335Namazda Göğe BakmamakNo. 1758
  87. 336Namazda Sağa Sola BakınmamakNo. 1759-1760
  88. 337Kabre Doğru Namaz KılmamakNo. 1761
  89. 338Namaz Kılan Kimsenin Önünden GeçmemekNo. 1762
  90. 339Namaz İçin Kâmet Getirildikten Sonra Nafile Namaza BaşlamamakNo. 1763
  91. 340Sadece Cuma Gününü Oruçla ve Gecesini İbadetle GeçirmemekNo. 1764-1767
  92. 341Visâl Orucu TutmamakNo. 1768-1769
  93. 342Kabir Üstüne OturmamakNo. 1770
  94. 343Kabirler Üzerine Yapı YapmamakNo. 1771
  95. 344Efendisinden Kaçan Kölenin DurumuNo. 1772-1773
  96. 345Cezalarda Ayrımcılık YapmamakNo. 1774
  97. 346Topluma Rahatsızlık Veren Şeylerden SakınmakNo. 1775-1776
  98. 347Çocuklara Bağış Yaparken Eşit DavranmakNo. 1777
  99. 348Kadının Yas TutmasıNo. 1778
  100. 349Alışverişle İlgili Bazı YasaklarNo. 1779-1784
  101. 350Meşru Olmayan Yerlere Harcama YapmamakNo. 1785-1786
  102. 351Müslümana Silah ÇekmemekNo. 1787-1788
  103. 352Ezan Okunduktan Sonra Camiden ÇıkmamakNo. 1789
  104. 353İkram Edilen Güzel Kokuyu Geri ÇevirmemekNo. 1790-1791
  105. 354İnsanları Yüzlerine Karşı ÖvmemekNo. 1792-1794
  106. 355KarantinaNo. 1795-1796
  107. 356BüyüNo. 1797
  108. 357Zarar Görebileceği Yerlere Kur’an’ı GötürmemekNo. 1798
  109. 358Altın ve Gümüş Kapları KullanmamakNo. 1799-1801
  110. 359Erkeklerin GiyimiNo. 1802-1803
  111. 360Gün Boyunca SusmamakNo. 1804-1805
  112. 361Başkasını Kendi Babası Kabul EtmemekNo. 1806-1809
  113. 362Allah ve Peygamber’in Yasaklarını İşlememekNo. 1810
  114. 363Yasakları Çiğneyenin TövbesiNo. 1811

Tüm hadisler

5 / 95
  1. 70O halde, Allah’ın halîli (İbrâhim)’in oğlu, Allah’ın nebîsi (İshak)’ın oğlu, Allah’ın nebîsi (Yakub)’un oğlu…Ebû Hureyre radıyallahu anh şöyle dedi: Bazı insanlar Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’e: - Ey Allah’ın Resûlü! İnsanların en hayırlısı, şereflisi kimdir? dediler. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem: - “ Allah’tan en çok korkanlarıdır ” buyurdu. - Ey Allah’ın Resûlü! Biz bunu sormuyoruz, dediler. - “ O halde, Allah’ın halîli (İbrâhim)’in oğlu, Allah’ın nebîsi (İshak)’ın oğlu, Allah’ın nebîsi (Yakub)’un oğlu, Allah’ın nebîsi Yusuf’tur ” buyurdu. - Ey Allah’ın Resûlü, biz bunu da sormuyoruz, dediler. - “ O halde siz benden Arap kabilelerini soruyorsunuz. (Bilin ki) Câhiliye döneminde hayırlı (şerefli) olanlar, şayet dînî hükümleri iyice hazmederlerse İslâmiyet devrinde de hayırlıdırlar ” buyurdu. Buhârî, Enbiyâ 8, 14, 19, Menâkıb 1, Tefsîru sûre (12), 2; Müslim, Fezâil 168
  2. 71Dünya tatlı, göz kamaştırıcı ve çekicidir. Allah onu sizin kullanmanıza verecek ve nasıl davranacağınıza…Ebû Saîd el-Hudrî radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Dünya tatlı, göz kamaştırıcı ve çekicidir. Allah onu sizin kullanmanıza verecek ve nasıl davranacağınıza bakacaktır. Dünyaya aldanmaktan sakının. Kadınlara kapılmaktan korunun. Çünkü İsrailoğullarında ilk fitne kadınlar yüzünden çıkmıştır. ” Müslim, Zikir 99. Ayrıca bk. Tirmizî, Fiten 26; İbni Mâce,Fiten 19
  3. 72Allahım! Senden hidâyet, takvâ, iffet ve gönül zenginliği isterimİbni Mes’ud radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Nebi sallallahu aleyhi ve sellem şöyle dua ederdi: “Allahım! Senden hidâyet, takvâ, iffet ve gönül zenginliği isterim.” Müslim, Zikir 72. Ayrıca bk. Tirmizî, Daavât 72; İbni Mâce, Dua 2
  4. 73Bir şeyi yapmak veya yapmamak üzere yemin eden, sonra da (yemininin) zıddını takvâya daha uygun bulan kimse…Ebû Tarîf Adî İbni Hâtim et-Tâî radıyallahu anh , Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’i şöyle buyururken dinledim demiştir: “Bir şeyi yapmak veya yapmamak üzere yemin eden, sonra da (yemininin) zıddını takvâya daha uygun bulan kimse, (yemininden vazgeçip) takvâya yönelsin! ” Müslim, Eymân 15
  5. 74Allah’tan korkunuz. Beş vakit namazınızı kılınız. Ramazan orucunuzu tutunuz. Mallarınızın zekâtını veriniz…Ebû Ümâme Sudayy İbni Aclân el-Bâhilî radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’i Vedâ hutbesi’nde şöyle buyururken dinledim demiştir: “Allah’tan korkunuz. Beş vakit namazınızı kılınız. Ramazan orucunuzu tutunuz. Mallarınızın zekâtını veriniz. Yöneticilerinize itaat ediniz! (Bu takdirde doğruca) Rabbinizin cennetine girersiniz. ” Tirmizî, Cum’a 80
  6. 75Bunlar peygamberin sohbetinde bulunanlar olmalıdırAbdullah İbni Abbas radıyallahu anhümâ ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “(Geçmiş) ümmetler bana gösterildi. Peygamber gördüm, yanında üç-beş kişilik küçük bir grup vardı. Peygamber gördüm, yanında bir iki kişi bulunuyordu. Ve peygamber gördüm, yanında kimsecikler yoktu. Bu arada önüme büyük bir kalabalık çıktı. Kendi ümmetim sandım. Bana ‘Bunlar Mûsâ’nın ümmetidir, sen ufka bak!’ dediler. Baktım; (çok) büyük bir karaltı. ‘İşte bunlar senin ümmetindir. İçlerinden hesapsız-azabsız cennete girecek yetmiş bin kişi vardır’ dediler.” (İbni Abbas diyor ki) Söz buraya gelince Peygamber aleyhisselâm kalkıp evine gitti. Oradaki sahâbîler bu hesapsız-azabsız cennete girecek yetmiş bin kişinin kimler olabileceği hakkında konuşmaya başladılar: Kimileri, “Bunlar peygamberin sohbetinde bulunanlar olmalıdır” derken, kimileri, “Bunlar İslâm geldikten sonra doğup, şirki tanımamış olanlardır” dediler. Daha başka birçok görüş ileri sürenler oldu. Onlar bu meseleyi tartışırken Peygamber aleyhisselâm çıkageldi. - “Ne hakkında konuşuyorsunuz?” diye sordu. - Hesapsız-azabsız cennete gireceklerin kim oldukları hakkında konuşuyoruz, dediler. Bunun üzerine Nebi sallallahu aleyhi ve sellem: - “Onlar büyü yapmayan, yaptırmayan, uğursuzluğa inanmayan ve Rablerine güvenenlerdir” buyurdu. Ukkâşe İbni Mihsan yerinden fırladı ve: - Beni de onlardan kılması için Allah’a dua et (Yâ Resûlallah)! dedi. Peygamber aleyhisselâm da: - “Sen onlardansın!” buyurdu. Sonra bir başka kişi daha kalktı ve: - Beni de onlardan kılması için dua buyur, dedi. Peygamber aleyhisselâm bu defa: - “Fırsatı değerlendirmekte Ukkâşe senden önce davrandı” buyurdu. Buhârî, Tıb 1, Rikak 50, Libâs 18; Müslim, Îmân 374. Ayrıca bk. Tirmizî, Kıyâmet 16
  7. 76Allah’ım! Sana teslim oldum, ben sana inandım, sana dayandım. Yüzümü gönlümü sana çevirdim, senin yardımınla…Abdullah İbni Abbas radıyalluha anhümâ ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle söylemeyi itiyat edinmişti: “Allah’ım! Sana teslim oldum, ben sana inandım, sana dayandım. Yüzümü gönlümü sana çevirdim, senin yardımınla düşmanlara karşı mücâdele ettim. Allah’ım! Beni saptırmandan yine sana, senin büyüklüğüne sığınırım, -ki senden başka ilah yoktur-. Ölmeyecek diri yalnız sensin. Cinler ve insanlar ise, hep ölümlüdürler!” Müslim, Zikir 67. Ayrıca bk. Buhârî, Teheccüd 1, Tevhîd 7, 8, 24, 35; Müslim, Müsâfirîn 199; Ebû Dâvûd, Salât 119; Tirmizî, Daavât 29; Nesâî, Kıyâmü’l-leyl 9; İbni Mâce, İkâmet 180
  8. 77Müşrikler size karşı toplandılar, başınızın çaresine bakınız!Abdullah İbni Abbas radıyallahu anhümâ şöyle dedi: “Allah bize yeter, o ne güzel vekildir” sözünü, ateşe atıldığında İbrahim aleyhisselâm söylemiştir. Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem de bu sözü “Müşrikler size karşı toplandılar, başınızın çaresine bakınız!” dediklerinde söylemiştir. Nitekim bu haber müslümanların imanını arttırmıştı ve onlar hep birlikte “Allah bize yeter, o ne güzel vekildir” demişlerdi. Buhârî’nin Abdullah İbni Abbas radıyallahu anhümâ ’dan naklettiği bir başka rivayette Abdullah şöyle demiştir: “Ateşe atıldığı zaman İbrahim aleyhisselâm ’ın son sözü: “Allah bana yeter, o ne güzel vekildir” demek olmuştur. Buhârî, Tefsîrû sûre (3), 13
  9. 78Cennete girecek bir kısım insanlar vardır ki, onların kalpleri kuş kalbi gibi (rakîk ve güven içinde)dirEbû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Cennete girecek bir kısım insanlar vardır ki, onların kalpleri kuş kalbi gibi (rakîk ve güven içinde)dir.” Müslim, Cennet 27. Ayrıca bk. Ahmed İbni Hanbel, Müsned, II, 331
  10. 79Allah’tan başka ilâh olmadığını ve benim Allah’ın elçisi olduğumu kabul ve itiraf eder misin?Câbir İbni Abdullah radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre o, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem ile birlikte Necid taraflarında bir gazvede bulunmuştu. Dönüşte Resûlullah ile birlikteydi. Öğle vakti ağaçlık, çalılık bir vadiye geldiklerinde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem orada mola vermiş, mücâhidler ağaçlar altında gölgelenmek üzere çevreye dağılmışlardı. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ise, semure denilen sık yapraklı bir ağaç altında istirahate çekilmiş kılıcını da ağaca asmıştı. (Câbir dedi ki:) birazcık (uyku) kestirmiştik ki, Resûlullah’ın bizi çağırdığını işittik ve hemen yanına koştuk. Bir de baktık, Resûlullah’ın yanında (müşriklerden) bir bedevi, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: - “Ben uyurken bu bedevi kılıcımı almış, uyandığımda kılıç kınından sıyrılmış vaziyette bunun elindeydi. Bana: - Seni benim elimden kim koruyup kurtaracak? dedi. Ben de üç defa: – “Allah” cevabını verdim. (Câbir diyor ki) Resûlullah adamı cezalandırmamıştı, yanında oturuyordu. Buhârî, Cihâd 84, 87, Meğâzî 31, 32; Müslim, Fezâil 13, 14, Müsâfirîn 311 (Buhârî’deki) bir başka rivayette (bk. Meğâzî 31) Câbir radıyallahu anh şöyle demiştir: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile birlikte zâtü’r-rikâ’ denilen gazvede bulunuyorduk. Gölgeli bir ağaç bulduğumuzda onu Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’e bırakmayı âdet edinmiştik. (Bu defa da öyle yaptık.) Ancak müşriklerden bir adam gelerek Resûlullah’ın (ağaçta asılı olan) kılıcını alıp çekmiş ve: - Benden korkuyor musun? diye seslenmiş. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem: - “Hayır” cevabını vermiş. Adam: - Peki seni benim elimden kim kurtaracak? demiş. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem de - “Allah” buyurmuştur. Ebû Bekir el-İsmâîlî’nin “Sahîh” inde yer alan bir rivâyette olayın bundan sonraki kısmı şöyle anlatılmaktadır: Adam: - Seni benim elimden kim kurtarır? dedi. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem: - “ Allah ” cevabını verdi. Bunun üzerine adamın elinden kılıç düştü. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem kılıcı aldı ve: - Peki şimdi seni benim elimden kim kurtaracak? buyurdu. Adam: - İyi bir cezalandırıcı ol! dedi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: - “Allah’tan başka ilâh olmadığını ve benim Allah’ın elçisi olduğumu kabul ve itiraf eder misin?” dedi. Adam: - Hayır, kabul etmem. Ancak seninle çarpışmamaya, seninle savaşacak herhangi bir topluluk içinde bulunmamaya söz veririm, dedi. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem adamı serbest bıraktı. O da arkadaşlarının yanına döndü ve onlara: - En hayırlı kişinin yanından geliyorum, dedi.
  11. 80Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’i şöyle buyururken dinledimÖmer İbnü’l-Hattâb radıyalluha anh ’den rivayet edildiğine göre “Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’i şöyle buyururken dinledim” demiştir: “Eğer siz Allah’a gereği gibi güvenseydiniz, (Allah), kuşları doyurduğu gibi sizi de rızıklandırırdı. Kuşlar sabahları kursakları boş olarak çıktıkları halde akşam dolu kursaklarla dönerler.” Tirmizî Zühd 33. Ayrıca bk. İbni Mâce, Zühd 14
  12. 81Ey falân! Yatağına yattığında şöyle dua et: Allah’ım! Kendimi sana teslim ettim. Yüzümü sana çevirdim. İşimi…Ebû Ümâre Berâ İbni Âzib radıyallahu anhümâ ’dan rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: - “Ey falân! Yatağına yattığında şöyle dua et: Allah’ım! Kendimi sana teslim ettim. Yüzümü sana çevirdim. İşimi sana ısmarladım, işimde sana güvendim. (Rızânı) isteyerek, (azâbından) korkarak sırtımı sana dayadım, sana sığındım. Sana karşı yine senden başka sığınak yoktur. İndirdiğin kitaba ve gönderdiğin peygambere inandım. Eğer bu duayı yapıp yattığın gece ölürsen, iman üzere ölürsün, ölmez de sabaha çıkarsan hayra kavuşursun.” Buhârî, Vudû 75, Daavât 6; Müslim, Zikr 56-58. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 98. Buhârî ve Müslim’in Sahîh ’lerinde (gösterilen yerlerde) yine Berâ İbni Âzib’den rivayet edildiğine göre Berâ, “Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu” demiştir: - “Yatağına yatacağın zaman, namaz kılmak için abdest alıyor gibi abdest al, sonra sağ tarafına yat ve -yukarıdaki duayı aynen zikrederek- böyle dua et!” Sonra da şunu ilâve etti: - “En son sözün bu dua olsun!”
  13. 82Üçüncüleri Allah olan iki kişiyi sen ne zannediyor (ve haklarında neler düşünüyor)sun, Ebû Bekr?Ebû Bekir es-Sıddîk, Abdullah İbni Osman İbni Âmir İbni Ömer İbni Kâ’b İbni Sa’d İbni Teym İbni Mürre İbni Kâ’b İbni Lüey İbni Galib el-Kureşî et-Teymî radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre -ki Allah kendilerinden razı olsun, kendisi, babası ve annesi sahâbîdir- o şöyle demiştir: (Hicret yolculuğunda) biz Resûlullah ile mağaradayken, tepemizde dolaşıp duran müşriklerin ayaklarını gördüm ve: - Ey Allah’ın elçisi! Eğer şunlardan biri eğilip aşağıya bakacak olsa mutlaka bizi görür, dedim. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: - “Üçüncüleri Allah olan iki kişiyi sen ne zannediyor (ve haklarında neler düşünüyor)sun, Ebû Bekr?” Buhârî, Tefsîru sûre (9), 9; Fezâilü’l-ashâb 2; Müslim, Fezâilüs-sahâbe 1
  14. 83Allah’ın adıyla çıkıyorum, Allah’a güveniyorum. Allah’ım sapmaktan, saptırılmaktan, kaymaktan kaydırılmaktan…Asıl adı Hind Binti Ebû Ümeyye Huzeyfe el-Mahzûmiyye olan Ümmü Seleme radıyallahu anhâ ’dan rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem evinden çıkacağı zaman şöyle dua ederdi: “Allah’ın adıyla çıkıyorum, Allah’a güveniyorum. Allah’ım sapmaktan, saptırılmaktan, kaymaktan kaydırılmaktan, haksızlık yapmaktan, haksızlığa uğramaktan, câhilce davranmaktan ve câhillerin davranışlarına muhatap olmaktan sana sığınırım.” Ebû Dâvûd, Edeb 103; Tirmizî, Daavât 34; İbni Mâce, Duâ 18
  15. 84Allah’ın adıyla çıkıyor, Allah’a güveniyorum. Günahlardan korunmaya güç yetirmek ve taate kuvvet bulmak…Enes radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim, evinden çıkarken: “Allah’ın adıyla çıkıyor, Allah’a güveniyorum. Günahlardan korunmaya güç yetirmek ve taate kuvvet bulmak, ancak Allah’ın tevfik ve yardımıyladır” derse kendisine: “Doğruya iletildin, ihtiyaçların karşılandı, düşmanlarından korundun, diye cevap verilir. Şeytan da kendisinden uzaklaşır.” Ebû Dâvûd’un rivayetinde şu ilâve vardır: Şeytan, diğer şeytana: Hidâyet edilmiş, ihtiyaçları karşılanmış ve korunmuş kişiye sen ne yapabilirsin ki? der. Ebû Dâvûd, Edeb 103; Tirmizî, Daavât 34
  16. 85Belki de sen, onun yüzünden iş buluyor, rızıklandırılıyorsunEnes radıyallahu anh şöyle dedi: “Nebî sallallahu aleyhi ve sellem zamanında iki kardeş vardı. Bunlardan biri (ilim öğrenmek için) Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ’e gelir, diğeri de (geçimlerini temin için) çalışırdı. (Bir gün) çalışan kardeş, ötekini Nebi sallallahu aleyhi ve sellem ’e şikâyet etti. Peygamber aleyhisselâm da: -“Belki de sen, onun yüzünden iş buluyor, rızıklandırılıyorsun” buyurdu. Tirmizî, Zühd 33
  17. 86Allah’a inandım de, sonra da dosdoğru ol!Ebû Amr (veya Ebû Amre) Süfyân İbni Abdullah radıyallahu anh şöyle dedi: - Yâ Resûlallah! Bana İslâmı öylesine tanıt ki, onu bir daha senden başkasına sormaya ihtiyaç hissetmeyeyim, dedim. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: - “Allah’a inandım de, sonra da dosdoğru ol!” buyurdu. Müslim, İmân 62. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd 61; İbni Mâce, Fiten 12.
  18. 87(İşlerinizde) orta yolu tutunuz, dosdoğru olunuz. Biliniz ki, hiç biriniz ameli sâyesinde kurtuluşa eremezEbû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “(İşlerinizde) orta yolu tutunuz, dosdoğru olunuz. Biliniz ki, hiç biriniz ameli sâyesinde kurtuluşa eremez .” Dediler ki: - Sen de mi kurtulamazsın, ey Allah’ın elçisi? - “ (Evet) ben de kurtulamam. Şu kadar var ki Allah rahmet ve keremi ile beni bağışlamış olursa, o başka! Müslim, Münâfikîn 76, 78. Ayrıca bk. Buhârî, Rikak 18, Merdâ
  19. 88Yararlı işler görmekte acele ediniz. Zira yakın bir gelecekte karanlık geceler gibi birtakım fitneler…Ebû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yararlı işler görmekte acele ediniz. Zira yakın bir gelecekte karanlık geceler gibi birtakım fitneler ortalığı kaplayacaktır. O zamanda insan, mü’min olarak sabahlar, kâfir olarak geceler; mü’min olarak geceler, kâfir olarak sabahlar. Dinini küçük bir dünyalığa satar.” Müslim, Îmân 186. Ayrıca bk. Tirmizî, Fiten 30, Zühd 3; İbni Mâce, İkâme 78
  20. 89Odamızda birazcık altın -veya gümüş- olduğunu hatırladım da beni hayırda acele etmekten alıkoymasını…Ebû Sirve’a (veya Serve’a) Ukbe İbni Hâris radıyallahu anh şöyle dedi: Bir keresinde Medine’de Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’in arkasında ikindi namazı kılmıştım. Resûlullah selâm verip namazı bitirdi ve sür’atle yerinden kalktı, safları yararak hanımlarından birinin odasına gitti. Cemaat, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ’in bu telaşından endişe ettiler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem kısa sürede döndü, kendisinin bu acele davranışından dolayı meraklanmış olduklarını gördü ve şöyle buyurdu: “Odamızda birazcık altın -veya gümüş- olduğunu hatırladım da beni hayırda acele etmekten alıkoymasını istemedim ve derhal dağıtılmasını emrettim.” Buhârî, Ezân 158, el-Amel fi’s-salât 18; Nesâî, Sehv 104 Buhârî ’nin bir başka rivayetinde bu ifade şu şekildedir: “Odada, sadaka (olarak dağıtılacak) bir miktar altın -veya gümüş- bırakmıştım. Onun gece evde kalmasını uygun görmedim.” Buhârî, Zekât 20